Նյութերի որակական քանակական բաղադրություն ասելով հասկանում ենք, առաջին, ինչպիսի ատոմներից է կազմված։ Քանակական բաղադրություն ասելով հասկանում ենք ատոմների թիվը մոլեկուլում։ Օրիանակ` CO2
N(C)=1 ատոմ, N(O)=2 ատոմ։ Ատոմների զանգվածային հարաբերությունը բարդ նյութում՝ m(C);m(O)=12;32=3;8
Տարրերի զանգվածային բաժինները բարդ նյութում։
o(C)=1%
o(O)=2%:
Mr(CO2)=12+32=44
o(C)=1×12/44=0,2727×100=27
o(O)=2×16/44=0,7273×100=72,73
Ատոմների մոլային բաժինները բարդ նյութում։ X(c)=1/3=0,333, x(O)=2/3=0,6667P2O5
Դերանուններից հոգնակի թիվ են ունենում առարկա ցույց տվողները և նրանք, որոնք կարող են գործածվել գոյականաբար: Դրանք են՝
Եզակի
Հոգնակի
Անձնական
ես, դու, նա, ինքը
մենք, դուք, նրանք, իրենք
Ցուցական
սա, դա, նա, մյուսը
սրանք, դրանք, նրանք, մյուսները
Հարցական-հարաբերական
ով, ինչ, որը
ովքեր, ինչեր, որոնք
Անորոշ
ոմն, ուրիշը, այլ
ոմանք, ուրիշներ, այլք
Դերանունների հոլովումը Որոշ դերանուններ հոլովվում են գոյականի նման, որոշ դերանուններ՝ գոյականից տարբեր ձևով, այսինքն՝ սեռական հոլովում հոլովական վերջավորություն չեն ստանում, այլ ունենում են մի ուրիշ հիմք: Դա կոչվում է դերանվանական հոլովում: Ստորև բերված են դերանվանական հոլովում ունեցողները՝
Ուղղական
Սեռական
Անձնական
ես, դու, նա, ինքը, մենք, դուք
իմ, քո, նրա, իր, մեր, ձեր
Ցուցական
սա, դա, նա
սրա, դրա, նրա
Հարցական-հարաբերական
ով
ում
Հոլովը Եզակի թիվ Հոգնակի թիվ 1-ին դեմք 2-րդ դեմք 3-րդ դեմք 1-ին դեմք 2-րդ դեմք 3-րդ դեմք Ուղղական ես դու նա ինքը մենք դուք նրանք իրենք Սեռական իմ քո նրա իր մեր ձեր նրանց իրենց Տրական ինձ քեզ նրան իրեն մեզ ձեզ նրանց իրենց Հայցական ինձ քեզ նրան իրեն մեզ ձեզ նրանց իրենց Բացառ. ին(ա)նից քեզ(ա)նից նրանից իրենից մեզ(ա)նից ձեզ(ա)նից նրանցից իրենցից Գործ. ինձ(ա)նով քեզ(ա)նով նրանով իրենով մեզ(ա)նով ձեզ(ա)նով նրանցով իրենցով Ներգոյական — — — — — — — ——————— — — — — — — — ————
Մյուս դերանուններից գոյականաբար գործածվողները հիմնականում ենթարկվում են գոյականական ի հոլովման, նրանք, իրենք, սրանք, դրանք դերանունները՝ ց հոլովման, երբ-ը՝ վա հոլովման: Հոլովման յուրահատկություններ ունեն հետևյալ դերանունները:
Փոխադարձ դերանունները ուղղական չունեն: Դրանց սկզբնաձևը սեռական հոլովն է:
Ով դերանվան միայն եզակի թիվն է հոլովվում:
Ոմն դերանունը հոլովվում է միայն հոգնակի թվում՝ ոմանք-ոմանց:
Առաջադրանքներ՝
1. Դո՛ւրս գրել անձնական դերանունները և որոշե՛լ դրանց դեմքը, թիվը, հոլովը։ Ես եմ, դու ես, ես ու դու Գիշերում այս դյութական, Մենք մենակ ենք – ես ու դու. Ես էլ դու եմ. ես չըկամ… Կապույտ երկնքի ոսկեղե՛ն աստղեր, Ձեր հեռվից դուք միշտ տեսնում եք նրան. Ասացե՛ք, արդյոք նա էլ թախծո՞ւմ էր, Արդյոք տրտո՞ւմ էր նա էլ ինձ նըման։ Խորհրդագետնե՛ր, դուք տեսնում եք միշտ. Արդյոք մենա՞կ էր նա էլ ինձ նըման, Թե՛ ընկեր գտած ժպտում էր անվիշտ Եվ փայփայում էր և սիրում նրան։ Խորհրդագետնե՛ր, դուք ժպտում եք լուռ, Դուք լուռ ժպտում եք իմ ցավի վրա. -Նա, քեզ մոռացած, վաղուց ամենուր Ծաղրում է քո խենթ խոսքերը հիմա…
Ես-առաջի դեմք, եզակի թիվ, ուղղական հոլով:
Դու- երկրորդ դեմք, եզակի թիվ, ուղղական հոլով:
Մենք-առաջի դեմք, հոգնակի թիվ, ուղղական հոլով:
Նա-երկրորդ դեմք, հոգնակի թիվ, ուղղական հոլով:
2. Գտնե՛լ, թե որ հատվածներում նշված հոլովով անձնական դերանուններ կան։ Ուղղական 1.Կյանքիս բերքն ու բարին ես ցրեցի լրիվ Հողի նման բարի, հողի նման…. 2. Իմ սերունդն ամբողջ եղյամի մեջ է. Նշանակում է ցրտեր են եղել…. 3. Ես լուռ կարդում եմ գիրը քարերի Եվ քարանում եմ քարե բառերից…. Սեռական 1.Թափառում ենք փողոցներում՝ Ես քո սիրով, դու՝ ուրիշի 2. Արշալույսից մինչ երեկո ես լսեցի քամուն. Նա ուռենու շրշյուն բերեց իմ հեռավոր ձորից:
3. Ես չեմ ուզում աշխարհից բազում գանձեր ու երազ, Միայն երգն այս սիրավետ ու իմ սիրտը հասկանաս… Տրական 1.Ինձ փոխանցեցին ծիծաղի մի լաթ, Որ տխրությունից իմ հոգին սրբեմ ։ 2. Գնացքը սողաց մթին ձորից, Ինձ էլ վերցրեց, ճչաց, գնաց… 3. Կնայի քեզ երկնքից մի գունատ լուսին, Կիջնի ահա երեկոն, գիշեր կլինի…
3. Դո՛ւրս գրել ցուցական դերանունները, որոշե՛լ թիվը և հոլովը (չհոլովվող դերանունների դեպքում նշել չթեքվող լինելը)։ Գագիկ թագավորի ծառաները պալատի առաջ մի օձ են տեսնում, որը անհանգիստ գետնին էր քսում եղջյուրները։ Թագավորը կարգադրում է կտրել օձի եղջյուրները։ Դրանից հետո օձը հանգստանում է և գոհ հեռանում։ Ժամանակ անց նա նորից երևում է պալատի մոտ և բերանից մի կորիզ գցելով՝ անհայտանում է։ Գագիկի հրամանով կորիզը տնկում են և հետևում նրան։ Ամռանը այդ կորիզից մի հսկայական կլոր պտուղ է աճում։ Փորձելու համար մի կտոր տալիս են ուտելու մերձիմահ ծերուկի։ Սա անմիջապես կազդուրվում է ու երիտասարդանում։ Գագիկն իր պալատականների հետ վայելում է պտուղի մնացած մասը և նույնպես կազդուրվում ու երիտասարդանում։ Դրանից հետո այդ պտուղի անունը դնում են չմեռուկ, որը, բերանից բերան անցնելով, դառնում է ձմերուկ։ Արամ Ղանալանյանի «Ավանդապատում» գրքից ( Սա ժողովրդական ստուգաբանություն է. Հրաչյա Աճառյանն իր «Հայերեն արմատական բառարանում» ձմերուկ բառը համարում է ձմեռն բառից կազմված (որպես զովացնող)։
Նոյեմբերի 1-5՝ հեռավար-առցանց-ընտանեկան դպրոց Հեռավար առաջադրանք՝ Թեմա 7․Խորհրդային Հայաստանը 1923-41 թթ․ ա/ Խորհրդային Հայաստանի հասարակական-քաղաքական կյանքը բ/ Հայկական ԽՍՀ-ն՝ Միութենական հանրապետություն /բանավոր, էջ 65-70, նաև այլ աղբյուրներ/․
Խորհրդային Հայաստանի հասարակական-քաղաքական կյանքը
Ճարտարապետություն: 1920-ական թվականներից, տնտեսության վերականգնմանը զուգընթաց, սկսվել է բնակելի ու հասարակական շենքերի, ջրէկների, ջրանցքների, գործարանների, ֆաբրիկաների և այլ կառույցների շինարարությունը, կազմվել են քաղաքների ու գյուղական բնակավայրերի գլխավոր հատակագծերը, կառուցվել են քաղաքներ և բազմաթիվ գյուղեր: Քաղաքաշինական նոր սկզբունքները (բնակավայրի բոլոր մասերի միասնություն, կենտրոնի ու ծայրամասերի ներդաշնակություն, ռելիեֆի հետ օրգանական կապ և այլն) առաջին անգամ դրսևորվել են 1924 թ-ին՝ Ալեքսանդր Թամանյանի կազմած Երևանի գլխավոր հատակագծում:
Քաղաքական բռնությունները:
1940թ․ լրացավ Հայաստանի խորհրդայնացման 20 տարին։Հայաստանի մարդահամարի բնակչությունը կազմում էր 1մլն․ 282հազար։ 1939թ․Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը սկսվեց։ Գերմանիան գաղտնի բանակցություններ էր վարում և արևմտյան պետությունների, և ԽՍՀՄ-ի։ 1939թ․ կնքվում է չհարձակվելու պայմանագիր ԽՍՀՄ-ի և Գերմանիայի միջև։ Լատվիան, Լիտվիան, և Էստոնիան կորցնում են իրենց անկախությունը։ Լեհաստանը վերանում է որպես պետություն: ԽՍՀՄ գրավում է արևելյան մասերը իսկ Գերմանիան գրավում է արևմտյան մասերը : Ռումինիայից հետ է վերցնում Հյուսիսային Բուկովինան և Բեսարաբիան ։ 1940թթ․ սկսվում է խորհրա-ֆիննական պատերազմ։Պատերազմին մասնակցում են հայ զինվորներ : Նաև չորս հայ սպաներ արժանանում եմ ԽՍՀՄ մեդալի։ ԽՍՀՄ-ի արևմտյան սահմանը հեռացվում է դեպի արևմուտք։
Առաջադրանք. 1․ Համառոտ ներկայացրե՛ք Խորհրդային Հայաստանի հասարակական-քաղաքական կյանքը և ներկայիս Հայաստանի հասարակական-քաղաքական կյանքը՝ անցկացնելով զուգահեռներ /բլոգային աշխատանք/․
Однажды ученик спросил Учителя: – Учитель, в чем смысл жизни? – Чьей? – удивился Учитель. Ученик немного подумав, ответил: – Вообще. Человеческой жизни. Учитель глубоко вздохнул, а потом сказал ученикам: – Попробуйте ответить. Один ученик сказал: – Может быть, в любви?
– Неплохо, – сказал Учитель, – но, неужели одной любви достаточно, чтобы на склоне лет сказать “я жил не зря?” Тогда другой ученик сказал: – По моему, смысл жизни в том, чтобы оставить после себя что – то на века. Как, например, ты, Учитель. – Ух, улыбнулся Учитель, – если бы я знал тебя похуже, мог бы принять это за лесть. Ты хочешь сказать, что большинство людей живет зря? Третий ученик неуверенно предположил: – А может быть, его и не надо искать, этот самый смысл? – Ну- ка, ну- ка, заинтересовался Учитель, – объясни, почему ты так думаешь? – Мне кажется, сказал ученик, – что если задаваться этим вопросом, то, во – первых, точного и окончательного ответа все равно не найдешь, будешь все время сомневаться, а, во – вторых, какой бы ты ответ ни нашел, все равно всегда найдется кто – нибудь, кто будет с ним спорить. Так вся жизнь пройдет в поисках ее смысла. – То есть, что, – улыбнулся Учитель, – смысл жизни в том, чтобы… – Жить? – сказал ученик. – По – моему, это ответ! – и Учитель жестом показал, что сегодня занятия окончены.
Вопросы:
Согласны ли вы с текстом?
В чем ,по вашему мнению ,смысл жизни?
я соглашусь с текстом.
по маему мнению смысл жизни в том чтобы найти тех людей которые всегда будут рядом и поддержут тебя.
Անահիտ Օգանովա 