Ապացուցեք կամ հերքեք այն տեսակետը, որ պավլիկյանները հանրապետություն էին ստեղծել;

Պավլիկյաններ են կոչվել իրենց շրջանում մեծ հեղինակություն և հարգանք վայելած քրիստոնեական առաջին համայնքները կազմակերպողի՝ Պողոս առաքյալի անունով: Պավլիկյանների ղեկավարները՝ աղանդապետները, կրել են Պողոս առաքյալի աշակերտների անունները: Իրենց համայնքները նույնպես անվանել են Պողոս առաքյալի հիմնած համայնքների անուններով:

Պավլիկյանների ծագման ու տարածման մասին գոյություն ունի երեք պատում՝ բյուզանդական, հայկական և բուլղարական: Հնագույնը բյուզանդականն է, համաձայն որի՝ Կալինիկե անունով աղանդավոր մի կին իր երկու որդիներին՝ Պողոսին և Հովհաննեսին, Սամոսատից ուղարկում է Էպիսպարիս (հավանաբար՝ Բարձր Հայքի Սպերը), որտեղ նրանք քարոզում են աղանդի գաղափարները: Աղանդը մանիքեության փոխարեն սկսում է կոչվել պավլիկյանություն:

Հայկական առասպելի համաձայն՝ հոռոմների մի կայսր Պավլիկյաններին հալածել է, և նրանք փախել են Կովկասյան լեռներից այն կողմ: Նրանց գլխավորել է Մարե անունով մի կախարդ կին: Շեթի անունով մեկ այլ կին թուրքերի (հավանաբար՝ արաբների) տիրապետությունից հետո եկել է Հայաստան, որտեղ հարաբերության մեջ է մտել սուրբ Եփրեմի մոտ աշակերտող Այրարատ նահանգից ոմն Պողոսի հետ:

Աղանդավորները Քրիստոսին նույնացրել են արեգակի հետ՝ ոչ մահացած և ոչ հարություն առած: Առասպելի պատմականն այն է, որ աղանդը Հայաստան մուտք է գործել բյուզանդական Հայաստանից՝ կայսրերի հալածանքների հետևանքով: Առասպելում արտահայտված է նաև բարի և չար աստվածների գոյության մասին Պավլիկյանների դավանությունը:

Ըստ բուլղարական առասպելի՝ Պայլ անունով մի սատանայի աշակերտներ Սուբոտինն ու Շուտիլը Բուլղարիա են գնացել Կապադովկիայից, կոչվել Պողոս և Հովհաննես և պավլիկյանություն քարոզել: Հովհան Ոսկեբերանը, Կ. Պոլսից գալով Պետրիչ , հրամայել է մորթազերծանել Սուբոտին-Պողոսին և Շուտիլ-Հովհաննեսին, նզովել է Պավլիկյաններին և նրանց աշակերտներին: Շուտիլ անվան մեջ հավանաբար իր արտացոլումն է գտել հայկականառասպելի Շեթին, իսկ ի դեմս Սուբոտինի՝ գուցե թոնդրակյան առաջնորդ Սմբատ Զարեհավանցին: Ենթադրվում է, որ նրանք Հովհաննես I Չմշկիկի կողմից Փիլիպուպոլիս գաղթեցված թոնդրակեցիներն են:

Բուլարական  առասպելը ստեղծվել է բյուզանդական և հայկական նույն բովանդակությամբ առասպելներին քաջածանոթ միջավայրում, հավանաբար Փիլիպուպոլսի Գրիգոր Բակուրյանի վանքի հայ քաղկեդոնական հոգևորականության շրջանում:

Պավլիկյանները առաջին անգամ հիշատակվում են VIII դ. սկզբին Պարտավում գումարված եկեղեցական ժողովի որոշումներում: Հայ հեղինակներից աղանդի մասին գրել է Հովհաննես Գ Օձնեցին իր «Ընդդէմ պաւղիկեանց» ճառում, որտեղ, սակայն, չի տրված ո՛չ Պավլիկյանների պատմությունը և ո՛չ էլ նրանց գաղափարախոսությունը: Սակավաթիվ պատմական փաստերը վկայում են Պավլիկյանների դեմ Ներսես Գ Տայեցու հալածանքների և «թլփատված բռնակալների» արաբների հետ նրանց դաշնակցելու մասին: Դվինի 719/720-ի ժողովի ընդունած Հովհաննես Գ Օձնեցու հեղինակած կանոններից երկուսը (29-րդ և 32-րդ) ամբողջությամբ վերաբերում են Պավլիկյաններին և խիստ պատիժներ սահմանում նրանց դեմ:

Պավլիկյանների և նրանց գաղափարախոսության մասին հիմնական աղբյուրները բյուզանդական պատմական երկերն ու ժամանակագրություններն են, մասնավորապես՝ IX դ. հեղինակ Պետրոս Սիկիլիացու հանգամանալից ու արժեքավոր «Պավլիկյանների պատմությունը», ժամանակագիրներ Թեոփանես Խոստովանողի (IX դ.), Աննա Կոմնենայի (XII դ.) երկերը ևն:

Ըստ Պետրոս Սիկիլիացու, Պավլիկյանների աղանդը ծագել է բյուզանդական Կոստաս II կայսրի օրոք (642–668), Հայաստանի Սամոսատ քաղաքի Մանանաղի ավանում, իսկ աղանդի հիմնադիրը Կոստանդին անունով մի հայ է:

Վերջինս, ընդունելով Պողոս առաքյալի աշակերտ Սիլվանոսի անունը, փոքրասիական Կողոնիայի Կիբոսա ավանում հիմնել է համայնք և կոչել Մակեդոնիա, իսկ աղանդի գաղափարները քարոզել 27 տարի: Բյուզանդական կայսր Հուստինիանոս II-ի օրոք (685–695, 705–711) Կոստանդին-Սիլվանոսը, ինչպես նաև նրան հաջորդած և երեք տարի աղանդավորներին գլխավորած Սիմեոն-Տիտոսը ենթարկվել են մահապատժի: Փախչելով հալածանքներից՝ Պավլիկյանները ապաստանել են Պոնտոսում:

1.Համեմատեք հայոց պատմության միջպետական փուլերը։

մ․թ․ա․ 550 — աքմենյան պետության կառուցումը

մ․թ․ա․ 312 — Սելևկյան պետության հիմնադրումը

մ.թ.ա. 183 — Փառնակ Պոնտացու դաշինքը Փոքր Հայքի կառավարիչ Միհրդատի հետ, նրանց ներխուժումը Կապադովկիա և պարտությունը

մ․թ․ա․ 180 — Հայկական հողերի միավորումը և Հայկական կենտրոնացված միասնական պետության առաջացումը

637թ․ — Սասանյան պետության քայքայումը

1922թ․ — Խորհուրդների համամիութենական առաջին համագումարում կազմավորվել է Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միությունը

1990թ․ — «Հայաստանի անկախության մասին» հռչակագրի ընդունումից հետո, 1990 օգոստոսի 24-ն, ՀԽՍՀ Գերագույն խորհուրդը որոշել է Հայաստանի Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունը վերանվանել Հայաստանի Հանրապետություն, իսկ նորընտիր Գերագույն Խորհուրդը համարել Հայաստանի Հանրապետության առաջին գումարման Գերագույն Խորհուրդ

1991թ․ — ՀԽՍՀ Գերագույն խորուրդը հռչակել է Հայաստանի Հանրապետության անկախությունը

2.Կազմեք պետության վերաստեղծմանը նպաստող գործոնների վարկանիշային աղյուսակ: Առաջին և վերջին տեղերի ընտրությունը հիմնավորեք;

Պետության վերաստեղծման վրա կարող են ազդել մի շարք գործոններ, ինչպիսիք են քաղաքական կայունությունը, տնտեսական զարգացումը, սոցիալական համախմբվածությունը, արտաքին աջակցությունը և պատմական համատեքստը: Ահա այս գործոնների վարկանիշային աղյուսակը՝ առաջին և վերջին տեղերի հիմնավորմամբ։

1․Քաղաքական կայունություն. Քաղաքական կայունությունը պետության վերահաստատման ամենակարևոր գործոնն է: Այն ենթադրում է ֆունկցիոնալ կառավարության ստեղծում, օրենքի գերակայություն և քաղաքացիների իրավունքների պաշտպանություն։ Առանց քաղաքական կայունության պետությունը չի կարողապահովել տարրական ծառայություններ, ներգրավել օտարերկրյա ներդրումներ կամ պահպանել սոցիալական համախմբվածությունը:

2․Արտաքին աջակցություն. այլ պետությունների,միջազգային կազմակերպությունների կամ տարածաշրջանային դերակատարների արտաքին աջակցությունը կարող է զգալիորեն նպաստել պետության վերաստեղծմանը: Այս աջակցությունը կարող է լինել ֆինանսական օգնության, ռազմական օգնության, դիվանագիտականճանաչման կամ տեխնիկական փորձաքննության տեսքով:

3․Պատմական համատեքստ. Պատմական համատեքստը կարող է դեր խաղալ պետության վերաստեղծման գործում, քանի որ այն ձևավորում է երկրի քաղաքական,սոցիալական և մշակութային լանդշաֆտը: Հակամարտության, գաղութացման կամ մարգինալացման պատմական ժառանգությունը կարող ր բարդացնել պետության վերաստեղծման գործընթացը:

4․Տնտեսական զարգացում. Տնտեսական զարգացումը էական նշանակություն ունի վերականգնված պետության երկարաժամկետ կենսունակության համար: Այն ենթադրում է աշխատատեղերի ստեղծում, ենթակառուցվածքների բարելավում, տնտեսության դիվերսիֆիկացում։ Առանցտնտեսական զարգացման պետությունը կարող է պայքարել տարրական ծառայություններ մատուցելու կամ իր քաղաքացիների կարիքները բավարարելու համար:

5․Սոցիալական համախմբվածություն. սոցիալական համախմբվածությունը վերաբերում է քաղաքացիների միջև վստահության, համերաշխության և համագործակցության աստիճանին: Դա կարևոր է պետության վերահաստատման համար, քանի որ այն կարող է նպաստել ազգային ինքնության զգացողության ձևավորմանը և քաղաքացիների՝ ընդհանուր բարօրության համար միասին աշխատելու պատրաստակամությանը:

Ելնելով այս գործոններից՝ առաջին տեղի հիմնավորումը գնում է դեպի քաղաքական կայունություն։ Առանց կայուն քաղաքական միջավայրի, դժվար է ստեղծել գործող կառավարություն, ապահովել օրենքի գերակայություն և պաշտպանել քաղաքացիների իրավունքները: Քաղաքական կայունությունը հիմք է ստեղծում այլ գործոնների զարգացման համար, ինչպիսիք են տնտեսական զարգացումը և սոցիալական համախմբվածությունը:

Վերջին տեղի հիմնավորումը գնում է դեպի սոցիալական համախմբվածություն։ Թեև սոցիալական համախմբվածությունը կարևոր է պետության վերաստեղծման համար, այն ինքնին բավարար չէ: Սոցիալական համախմբվածության բարձր աստիճանը չի կարող փոխհատուցել քաղաքական կայունության, արտաքին աջակցության կամ տնտեսական զարգացման բացակայությունը: Բացի այդ, սոցիալական համախմբվածությունը կարող է դժվար լինել հասնել այն հասարակություններում, որտեղ արմատացած էթնիկ, կրոնական կամ լեզվական բաժանումներ կան: