1․ Տրված հատվածն արևմտահայերենից փոխադրի՛ր արևելահայերեն․

Այս քարերուն, լեռներուն բուսականությունը մեր բարձրավանդակի սարերունը չէ։ Խոտավետ չեն։ Խիտ ու բազմաճյուղ չեն։ Նոսր են ու երկայն ցողուններով։ Համեմավոր են։ Ծաթրին կբուրեն, կգրգռեն ռունգերդ։
Վայրի սխտորներ կան, այնքան կծու են, որ բերանդ կայրեն։ Անոնց մեկ պճեղը մեր ածուները մշակած սխտորներուն տասը պճեղին դեմ են։ Այս տեղերու խոտերեն այծերը շատ կախորժին։ Կվազեն դարվեր, դարվար, խոտ մը, ցողուն մը, ծիլ մը, կամ ծառի մը տերևները ուտելու համար։ Եվ կամ՝ թուփի մը հասնելու համար անանկ գահավեժի մը եզերքը կկենան, ուր մենք կզարհուրինք։ Երբեմն ալ կսոսինձեն, կարծես, իրենց կճղակները՝ ժայռերուն։ Ինչպես արիշի մը ողկույզները՝ կկախվին պարապին մեջ, կռնակնին վար, բերաննին, փորերնին վեր, կապույտ ծաղիկներով ծաթրին մը փրցնելու, խըբըռ-խըբըռ ծամելու, կուլ տալու համար։
Հակոբ Մնձուրի «Արմտանի այգիները»
2․ Լրացրու բաց թողած տառերը և կետադրիր։
Գտիր բաղադրյալ ստորոգյալները։
Ձևաբանական վերլուծության ենթարկիր մուգ գրված նախադասության բոլոր բառերը։
Սոֆիևկան քաղաքամերձ մի չնաշխարհիկ արվարձան էր գողտրիկ դղյակով։ Մի ինչ-որ լեհ իշխան Ադամ անունով, որ Նապոլեոնի կռիվներին մասնակցած բարձրաստիճան սպա էր իննսուն տարի սրանից առաջ կառուցել է այդ դղյակը։ Աշխարհակալ Նապոլեոնի ճանապարհը փակելու համար կռվի ելած թուրք ենիչերիները ջարդվել էին և նրանց փախուստի ժամանակ Ադամը թուրքի հարեմից մի հարճ էր փակցրել։ Հարճը մի հելենուհի էր Սոֆյա անունով։ Իշխանն այնքան էր սիրել Սոֆյային, որ ամենաօրինական ճանապարհով հարսանիքով ամուսնացել էր հետը դղյակն անվանել Սոֆիևկա։ Դղյակը զարդարելով ու կահավորելով հունական դասական ոճով ուզել էր իր սիրելին հայրենաբաղժությունից չտրտմի։
Ինչ անմոռաց անակընկալ էր, երբ լուսաբացի աղ-ամուղ-ին պատշգամբ ելա հիանալով վարքերից ստեղծված երններանգ ուլեգորգով։

3․ Հետևելով կետադրությանը՝ անհրաժեշտ փոփոխությունների ենթարկիր և տեղադրիր նախադասությունների ներքևում գրված բառեր


• Երկրորդական նախադասության կապակցման միջոցները, երկրորդականի շարադասությունը։
• Երկրորդական նախադասության պաշտոնը գլխավորի մեջ։
Կարող է դառնալ ամեն ինչ, բացի պարզ ստորոգյալից։ Իսկ որոշ անդամների դեպքում՝ ենթակա, ստորոգելի, որոշիչ, սովորաբար կապակցվում է հարաբերյալ-հարաբերականով՝ այնքան…որքան, Նա…ոբ, այն…. որը և այլն։ Հարաբերյալը դերանուն է, որ գլխավորրի մեջ է արտահայտվում՝ պատելով երկրորդական նախադասության «տեղը»։ Այստեղից՝ ինչ պաշտոն որ ունի հարաբերյանլը, նույն պաշտոնը ունի երկրորդական նախադասությունը։
Օրինակ՝ Իմ սիրելի գիրքը նա է, որը կարդացել եմ վերջինը։- Այստեղ հարաբերյալը ստորոգելի է, նշանակում է՝ երկրորդականը նույնպես ստորոգելի է։
Շարքից դուրս եկան այն սովորողները, որոնք երեկ դասի չէին եկել։ -Այստեղ հարաբերյալը՝ այն-ը որոշիչ է, որոշիչ է նաև երկրորդական նախադասությունը։
Եթե չկա հարաբերյալ, երկրորդական նախադասության պաշտոնը որոշում ենք ուղղակի նախադասությունը վերլուծելով։
Օրինակ՝ Բոլորը սպասում էին, որ տնօրենը մի բան ասի։ — Սպասում էին ինչի՞ն- հանգման անուղղակի խնդիր։

Դերբայական դարձված և երկրորդական նախադասություն
• Երկրորդականի գերադաս անդամ՝ ստորոգյալ։
• ԴԴ գերադաս անդամ՝ դերբայ։
• Փոխակերպելիս պարզել՝ որ դերբայը որ եղանակի ու ժամանակի դիմավոր բայ (ստորոգյալ է դառնում), իսկ երկրորդականը փոխակերպելիս որ դերբայն է դառնում ստորոգյալը։
• Հարկավոր է ուշադիր լինել կառույցի շարահյուսական պաշտոնի նկատմամբ. ինչ անդամ որ չփոխակերպված տարբերակն է, նույնը պիտի մնա փոխակերպվելուց հետո։
• Հարկավոր է ճանաչել կառույցն ամբողջությամբ՝ ոչ ավել, ոչ պակաս։ Այդ դեպքում փոխակերպելիս բառեր դուրս չեն մնա, ուրեմն նաև չեն ներառվի փոխակերպված կառույցի մեջ։

  1. Օրինակ՝ Ինչ որ ես ասում եմ, դու պետք է լուրջ ընդունես։ -երկրորդականը ընդգծվածն է, կապակցման միջոցը՝ ինչ (հարաբերական դերանուն)։
    Դդ-ի փոխակերպած տարբերակը՝ Իմ ասածները դու պետք է լուրջ ընդունես։ (գլխավորի մեջ ոչինչ չի փոխվում)։ Ասում եմ (անկատար ներկա)=ասածները(հարակատար դերբայ)։ Երկուսի պաշտոնն էլ ուղիղ խնդիր է։
  2. Օրինակ՝ Լիովին սթափվեց՝ տեսնելով Միքայելին։ Ընդգծվածը դերբայական դարձված է, ժամանակի պարագա։ Երկրորդական դարձնելու համար կապակցման միջոց ենք ավելացնելու։ Այս դեպքում՝ երբ հարաբերական դերանունը։
    Փոխակերպված տարբերակը՝ Լիովին սթափվեց, երբ տեսավ Միքայելին։ Ժամանակի պարագա։
    Առաջադրանք
  3. Տրված նախադասություններում երկրորդական նախադասությունները գտիր և փոխակերպիր դերբայական դարձվածի։

Text 1

It was raining hard, but when Harry went to get an umbrella, he found that out of the five umbrellas they had at home there was not one he could use. He decided to take all the five umbrellas to an umbrella-maker.


So Harry took them, left them at the umbrella-maker’s, saying that he would call for the umbrellas on his way home in the evening. When he went to dine in the afternoon, it was still raining. He went to a nearby restaurant, sat down at a table and had been there only a few minutes when a young woman came in and sat down at the same table with him. Harry was the first to finish and when he got up he absent-mindedly took her umbrella and started for the door. She called out to him and reminded that he had taken her umbrella. Harry returned it to her with many apologies.
In the evening he called for his umbrellas, bought a newspaper and got on a tram. The young woman was in the tram, too. She looked at Harry and said: «You’ve had a successful day today, haven’t you?»

  1. When Harry went to get an umbrella, he found that

a) all the five umbrellas were not at home

b) he could use all of them

c) he could use none of them

  1. What did Harry tell the umbrella-maker?

a) He would visit him on his way home.

b) He was going to phone him in the evening.

c) He would have the umbrellas back in the evening.

  1. Why did Harry go to the restaurant?

a) to meet a beautiful lady

b) to see if he could steal an umbrella

c) to have dinner

4. Harry took the lady’s umbrella because

a) he hadn’t got any of his own

b) he wanted the young woman to speak to him

c) he thought it was his

5. Why did the woman think the day was successful for Harry?

a) He had met her again.

b) He had bought a new umbrella.

c) He had managed to get five umbrellas.

Տղանղան քրիստոսի տոնածառի հանդեսին. վերլուծություն

Շատ ամանորյա պատմվածքներ ուրախ ավարտ ունեն, բայց Դոստոևսկին հարկ չի համարել գեղեցկացնել իրականությունը։ Իսկապես, երեխաների մասին նրա մյուս պատմվածքներում փոքրիկները փողոցներում մուրացկանություն են անում, իսկ հետո հաճախ հայտնվում գաղութներում: Հավանական է, որ նման ճակատագիր էր սպասվում այս պատմության հերոսին, եթե նա փողոցում չսառեր։Կարելի է մի բան նկատել՝ հեղինակը չի նշում ո՜չ քաղաքի, ո՜ք տղայի անուն, քանի որ այսպիսի դեպք կարող է պատահել ում հետ ասես և որտեղ ասես։ Բայց, այսպիսի տեսություն կա, որ այս ամեն ինչը Պետերբուրգում է, քանի որ Դոստոեվսկին այս քաղաքի մասին շատ տրագիկ բաներ է գրել։ Այս տղայի դեպքը միակը չէ։ Քրիստոսի տոնածառի մոտ փոքրիկ հերոսը հանդիպում է բազմաթիվ տղաների ու աղջիկների, որոնց ճակատագրերը ավերվել են մեծերի անտարբերության պատճառով։ Ավանդաբար, նախատոնական օրերին մարդիկ կառուցում են Սուրբ Ծննդյան տեսարան, որը խորհրդանշում է այն քարայրը, որտեղ ծնվել է Հիսուսը։ Չէ՞ որ քաղաքում Աստվածամոր համար տեղ չկար։ Դոստոևսկին ուռճացնում է գույները, բայց զուգահեռը շատ պարզ կարելի է նկատել՝ փողոցներից մեկում Սուրբ Ծնունդից առաջ կար այսպիսի տեսարան՝ նկուղ մի մահացած կնոջ հետ, ով եկել է քաղաք և տեղ չի գտել իր և իր երեխայի համար։ Սուրբ Ծննդյան օրերին մարդկան մոտ (հատկապես՝ Ռուսաստանում) ընդունված է օգնել աղքատներին ու անապահովներին։ Այս ավանդույթին հետևում են հասարակության բոլոր շերտերի ներկայացուցիչները, բայց, չգիտես ինչու, մեծ քաղաքի փողոցներում ցրտահարված փոքրիկը նրանց չի հետաքրքրում:Սովից ու ցրտից վեցամյա երեխայի մահը հանցագործություն է ողջ հասարակության համար։ Կարելի է մեղադրել նկուղում մնացող պառավին, ոստիկանին, հրուշակեղենի վաճառողուհուն և մեր հերոսին հարվածած և գլխարկը պոկած մեկ այլ տղային։ Բայց ես կարծում եմ, որ սա հենց հասարակության միջի խնդիր է, որի արմատները շատ խորն են։ Մարդկային անտարբերությունը՝ երևույթ է, որը արագ չի կորում։ Այն երկար է ձևավորվել, կամ էլ նույնիսկ հենց մեր բնույթի մեջ է։

Այս պատմվածքը շատ զգացմունքային է, և, իմ կարծիքով, շատ լավ է բացում մարդկային անտարբերության թեման։ Այո, գուցե ամանորյա «մթնոլորտ» մեր սովորական պատկերացմամբ չունի, բայց չէ՞ որ դրանք մեզ սովորեցնում են բարություն, խիղճ զգալ։ Դոստոեվսկին պարզապես ընտրել է ուրիշ ձև դա արտահայտելու։

Կայուն զարգացում

Կա կայուն զարգացման 4 տեսակ՝ մարդկային, սոցիալական, տնտեսական և բնապահպանական։

Մարդկային կայունությունը, ինչպես անունն է հուշում, կենտրոնացած է մարդկանց վրա: Այն նպատակ ունի պահպանել և բարելավել հասարակության մարդկային կապիտալը: Առողջապահության և կրթության համակարգերում ներդրումները, ծառայությունների հասանելիությունը, սնուցումը, գիտելիքներն ու հմտությունները բոլորն էլ մարդկային կայունության հովանու ներքո գտնվող ծրագրերն են:

Սոցիալական կայունությունը կենտրոնանում է ծաղկող համայնքների ստեղծման և պահպանման վրա և դնում է շեշտ արդարության, ինկլուզիվության և ճկունության վրա: Այն ներառում է այնպիսի ասպեկտներ, ինչպիսիք են սոցիալական արդարությունը, հավասար հնարավորությունները, համայնքի ներգրավվածությունը և մշակույթի պահպանումը: Այս մոտեցումը ձգտում է բարելավել կյանքի ընդհանուր որակը՝ անդրադառնալով այնպիսի գործոններին, ինչպիսիք են առողջությունը, կրթությունը և տնտեսական հնարավորությունները:

Տնտեսական կայունությունը վերաբերում է պրակտիկաներին, որոնք նախատեսված են ընկերության կամ ազգի երկարաժամկետ տնտեսական զարգացումը ստեղծելու համար՝ միաժամանակ կառավարելով նրա գործունեության բնապահպանական, սոցիալական և մշակութային ասպեկտները: Խոսքը տնտեսական աճի հավասարակշռման և շրջակա միջավայրի և մարդկանց վրա ազդեցությամբ շահույթ ստանալու մասին է: Տնտեսական կայունությունը կարևոր է բիզնեսի համար, քանի որ այն չի կարող հասնել երկարաժամկետ աճի, եթե սպառում է բնական կամ մարդկային ռեսուրսները: Բիզնեսն այսօր այլևս չի կարող վնասել շրջակա միջավայրին կամ իրենց համայնքներին՝ շարունակական տնտեսական աճ ապահովելու համար, քանի որ դա շարունակելը ստեղծում է պայմաններ, որոնք ապակայունացնում են բիզնեսի գործունեության համատեքստը:

Եւ վերջապես՝ բնապահպանական կայունությունը։ Բնապահպանական կայունությունը մեր մոլորակի բնական միջավայրում էկոլոգիական հավասարակշռություն պահպանելու և բնական ռեսուրսները պահպանելու կարողությունն է՝ ներկա և ապագա սերունդների բարեկեցությանը աջակցելու համար: Եւ պարզ է, թե ինչու է դա կարևոր՝ ռեսուրսները, որոնցից մենք օգտվում ենք և որոնց վրա հիմնել ենք մեր սոցիալ-տնտեսական կյանքը, հավերժ չեն։ Եւ մենք պետք է պահպանենք դրանք, որպեսզի ապագա սերունդներն ունենան հնարավորություն օգտվել դրանից։

Սրանց օրինակները մենք հաճախ կարող ենք տեսնել իրական կյանքում։ Նույն արևային էներգիան։ Արևային էներգիայի ամենամեծ առավելությունն այն է, որ այն լիովին անվճար է և հասանելի է անսահմանափակ մատակարարմամբ: Այս երկու գործոններն էլ հսկայական օգուտ են տալիս սպառողներին և օգնում նվազեցնել աղտոտվածությունը: Այսպես, այն ձեռնտու է և՜ բնապահպանական, և՜ սոցիալական, և՜ տնտեսական տեսանկյունից։

Կամ էլ՝ կանաչ տարածքները։ Դրանք ներառում են այգիներ և այլ տարածքներ, որտեղ բույսերը և վայրի բնությունը զարգանում են: Այս տարածքները հանրությանը նաև բացօթյա հանգիստ վայելելու մեծ հնարավորություններ են տալիս, հատկապես խիտ, քաղաքային վայրերում: Կանաչ տարածքները կարող են հանգեցնել անհատի հոգեկան առողջության զգալի և տևական բարելավումների: Այսինքն՝ այն ունի և՜ բնապահպանական շահ, և՜ սոցիալական։

Ցանքաշրջանառությունը սահմանվում է որպես «միևնույն հողի վրա տարբեր մշակաբույսերի հաջորդական տնկում` հողի բերրիությունը բարելավելու և միջատների և հիվանդությունների դեմ պայքարելու նպատակով»: Այս գյուղատնտեսական պրակտիկան ձեռնտու է մի քանի առումներով, հատկապես այն պատճառով, որ այն քիմիական նյութերից զերծ է: Ապացուցված է, որ մշակաբույսերի ռոտացիան առավելագույնի է հասցնում հողի աճի ներուժը, միաժամանակ կանխելով հողում հիվանդությունները:

Կամավորություն

Ինչ է կամավորությունը

Կամավորությունը անշահախնդիր գործունեություն է, երբ անհատը կամ խումբը գործունեություն է ծավալում առանց ֆինանսական շահի։ Կամավորությունը հայտնի է որպես մասնագիտական և այլ հմտությունների զարգացման միջոց, այն նպաստում է բարության սերմանմանը և մարդկային կյանքի որակի բարելավմանը

Աշխատանքի սկզբունքները

  1. Կամավորի կամքի ազատություն
  2. Կամավոր աշխատանքի անհատուցելություն
  3. Կամավոր աշխատանքի սուբյեկտների իրավահավասարություն
  4. Կամավոր աշխատանքում խտրականության արգելքը
  5. Մարդասիրություն
  6. Իրավունքների և ազատության հարգումը
  7. Ազգային, տարածաշրջանում, միջազգային համագործակցություն

Նպատակները

  1. Կրթական, գիտական, մշակույթային, սոցիալական, առողջապահական, բնապահպանական և այլ հանրային նշանակության խնդիրների լուծման աջակցելը
  2. Անձի անկախ կյանքի հմտությունների ձեռքբերմանն ու զարգացմանը, սոցիալական ներառմանն աջակցելը
  3. Կյանքի դժվար իրավիճակում հայտնվելու կանխարգելմանը և հայտնված անձին այդ վիճակից դուրս բերելու աջակցելը
  4. Որակյալ աշխատուժի ձևավորմանը կամ աշխատաշուկայում մրցունակության բարձրացմանը նպաստելը
  5. Արտակարգ իրավիճակներում բնակչության պաշտպանության, տուժածների օգնություն ցուցաբերելու, փրկարարական գործողություններ իրականացվող աշխատանքները
  6. Կամավոր աշխատանքին ուղղված նախաձեռնությունները զարգացնելը կամ կամավորության մշակույթի տարածման նպաստելը:

Ստուգողական

1․ Լրացնել տեքստում բաց թողած տառերը.Լենկթեմուրը ներխուժել էր Հայաստան: Բամբերները նրան հայտնեցին, որ մոտակայքում մի ուխտատեղի կա, որտեղ գտնվում է հայոց յոթ ուխտաբեռանոց ադամանդը: Կաղ զավթիչի ախորժակը գրգռվեց. նա արշավեց դեպի սր__ավայրը: Բայց հենց մոտեցան վանքին, Լենկթեմուրի զինվորներն սկսեցին ցավերի մեջ գալարվել ու մեռնել: Բռնակալը հասկացավ, որ այն գերբնական զորություն ունի: Առանց հափշտակելու որևէ բան՝ նա հափշտապ հեռացավ:Ընդգծել այն բառերը, որոնք գրվում են մեծատառով.ա/ ԲՈԼՈՐ ՀԱՅ ՄԱՆՈՒԿՆԵՐԸ ՍԻՐՈՒՄ ԵՆ ՄԵԾ ԳՐՈՂ ՀՈՎՀԱՆՆԵՍ ԹՈՒՄԱՆՅԱՆԻ ՀԵՔԻԱԹՆԵՐԸ՝ «ՉԱԽՉԱԽ ԹԱԳԱՎՈՐ», «ՔԱՋ ՆԱԶԱՐԸ» ԵՎ ԱՅԼՆ:բ/ ՓԱՅՏԱԿԱՐԱՆԸ ՄԵԾ ՀԱՅՔԻ ՏԱՍՆՄԵԿԵՐՈՐԴ ՆԱՀԱՆԳՆ ԷՐ ԿՈՒՐ ԵՎ ԵՐԱՍԽ ԳԵՏԵՐԻ ՍՏՈՐԻՆ ՀՈՍԱՆՔԻ ՇՐՋԱՆՈՒՄ:գ/ ՄԻՋՆԱԴԱՐԻ ՀԱՅ ԻՄԱՍՏԱՍԵՐ ԳՐԻԳՈՐ ՏԱԹԵՎԱՑԻՆ ԾՆՎԵԼ Է ՎԱՅՈՑ ՁՈՐՈՒՄ, ԱՇԱԿԵՐՏԵԼ Է ԿԱՐԿԱՌՈՒՆ ԳԻՏՆԱԿԱՆ, ՈՒՍՈՒՑՉԱՊԵՏ ՀՈՎՀԱՆ ՈՐՈՏՆԵՑՈՒՆ:դ/ ՀԻՆԱՎՈՒՐՑ ՀԻՇԱՏԱԿՆԵՐՈՎ ՀԱՅՏՆԻ ԱՂԹԱՄԱՐ ԿՂԶԻՆ ՏԱՐԱԾՎՈՒՄ Է ՎԱՆԱ ԼՃԻ ՀԱՐԱՎԱՐԵՎԵԼՅԱՆ ՄԱՍՈՒՄ, ՆՐԱ ԴԻՄԱՑ ՀԱՅԿԱԿԱՆ ՏԱՎՐՈՍ ԼԵՌՆԱՇՂԹԱՅԻ ՄԱՍ ԿԱԶՄՈՂ ԿԱՊՈՒՏԿՈՂ ԼԵՌՆ Է:ե/ ԳՐԻԳՈՐ ԶՈՀՐԱՊԸ ԿԱՆԳ ԱՌԱՎ ԳՐԱՍԵՂԱՆԻ ՄՈՏ ԵՎ ՀԱՅԱՑՔՆ ՈՒՂՂԵՑ ԷԴԳԱՐ ՇԱՀԻՆԻ «ՓԱՐԻԶՈՒՀԻՆ ԿԱՌՔՈՒՄ» ՆԿԱՐԻՆ ԵՎ ՍԿՍԵՑ ԽՈՐՀԵԼ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՃԱԿԱՏԱԳՐԻ ՄԱՍԻՆ:

Սյունակներից առանձնացնել և կողք կողքի գրել հոմանիշ բառերը (հոմանիշների եռյակ).պաշտել

1. ապականել 1. ոգեշնչել 2. թևավորել 2. ալեկոծվել 2.մեծարել 3. պղծել 3. երկրպագել 3. վշտակցել 4. ծփալ 4. ցավակցել 4. արատավորել 5. կարեկցել 5. գոտեպնդել 5. ծածանվել

Պաշտել –

երկրպագել – մեծարել

Ալեկոծվել –

տատանվել – ծփալ

Պղծել – արատավորել – ապականել

Ցավակցել –

վշտակցել – կարեկցել

Թևավորել – ոգեշնչել – գոտեպնդել

Կազմել տրված գոյականների հոգնակի թիվը.

ոտնաձայն – ոտնաձայներ

հեռագիր – հեռագրեր

պատմագիր – պատմագրեր

հրացան – հրացան

ներկին – կանայք

Ընդգծել ածականի գերադրական աստիճանի օրինակները.

թեթևագույն, ծղոտագույն, վարդագույն, առավելագույն, մոխրագույն, ազնվագույն, ժանգագույն, հազարագույն, լավագույն, գերագույն:

Սյունակներում առանձնացնել որակական և հարաբերական ածականները.որակական – արևելյան, ջանասեր, բարձր, գեղեցիկ, հմուտհարաբերական – լեռնային, մարդկային, լուսեղեն, օդային, կույր, հավասար, ձրի, հղի, ճաղատ, մերկ, տկլոր, օժանդակ:Ո՞ր նախադասության մեջ հատուկ անվան գրության սխալ կա․

1․ Մխիթար Հերացին գիտական և բժշկական գործունեություն է ծավալել կաթողիկոսանիստ Հռոմկլա ամրոցում։

2․ Մեր պատկերասրահում է գտնվում Հովհաննես Այվազովսկու«Նոյն իջնում է Արարատից» կտավը։

3․Երուսաղեմի մատենադարանում են գտնվում հայկական ձեռագիր շատ մատյաններ։

4․ Մեծ Հայքի նշանավոր նահանգներից է փոքր Սյունիքը կամ Արցախը։Տրված թվականները գրել բառերով. 910Հազար ութ հարյուր իննսունինը -1899Միլիոն վեց հարյուր հազար հինգ – 1600005XXV – քսանհինգ61-րդ – վաթսունմեկերորդԿազմել նախադասություն՝ չխախտելով տրված բառերի հերթականությունը. ա/ Մութ, գիշեր, խորհրդավոր, լռություն, խախտել, միայն, եղեգներ, խշշոց: Մութ գիշեր էր,խորհրդավոր լությունը խախտվել էր, լսվում էր միայն եղեգների խշշոցըբ/ Աննա, անհանգիստ, սիրտ, թպրտալ, անորոշ, հուզմունք, ու, երջանկություն:Աննան անհանգիստ էր, սիրտը թփրտում էր անորոշ հուզմունքից և երջանկութունից։գ/ Հանկարծ, անծանոթ, գեղեցկուհի, հայացք, պատահմամբ, հանդիպել, Հունանյան, հայացքին:դ/ Գյուղ, աղբյուր, մոտ, թխկի, տակ, միայնակ, կանգնել, Մարան:Գյուղում, աղբյուրին մոտ թխկիի տակ միայնակ կանգնել էր Մարանը։ե/ Մասիս, գագաթ, փայլփլել, ոսկեվառ, շող, որոնք, աչք, շլացնել:Մասիսի գագաթը փայփլում էր ոսկեվառ շողերով, որոնք աչք էին շլացնում։Վերականգնել հետևյալ բառերի առաջին անհնչյունափոխ ձևերը.Ռմբակոծել – ռումբ, կոծ, սրճարան – սուրճ, կնքել – կնիք, մտամոլոր – միտ, մոլոր, վիրաբույժ – վեր, բուժել, զինագործ -զեն, գործ, ըմպանակ – ումպ, գրադարան – գիր, դարան, ընչաքաղց, կապտավուն – կապույտ:

11. Ընդգծիր այն բառերը, որոնցում կա-ակ վերջածանցը․Մահակ, սոխակ, գնդակ, բանակ, գիտակ, գրտնակ, բռնակ, կատակ, թիակ, հատակ, սահնակ, վահանակ, գնդակ:-որդ վերջածանցը․Հինգերորդ, անձրևորդ, դիտորդ, որսորդ, չորրորդ, առաջնորդ,վարորդ, գնորդ։-ուկ վերջածանցը:Բազուկ, մժղուկ, ձագուկ, մանուկ, բամբուկ, թզուկ, տաղտուկ,հորթուկ, քերուկ։-գին վերջածանցը․ Էժանագին, գլխագին, ուժգին, ցավագին, փրկագին, սրտագին,թախանձագին, թանկագին:-եղ վերջածանցը․ Ասեղ, զորեղ, տաշեղ, գունեղ, մարմնեղ, պղպեղ, համեղ,տունուտեղ։

12. Բառաշարքում առանձնացնել հոմանիշ բառերի վեց զույգ:ա) Գոտեմարտիկ, բերկրանք, դշխո, գորով, սեթևեթանք, երաշխիք,հրճվանք, ըմբիշ, նազանք, խանդաղատանք, թագուհի, գրավական:դշխո – թագուհիսեթևեթանք – նազանքերաշխիկ – գրավականգոտեմարտիկ – ըմբիշբերկրանք – գորովբ) Արահետ, երասան, անրջանք, հարգանք, դրախտ, աղջամուղջ,սանձ, իրիկնաշաղ, երազ

1․ Լրացնել տեքստում բաց թողած տառերը.

Համո Սահյան «Նոր տարու հետ նորանալով»

Հրաժեշտի ու հանդիպմանԵրանելի մի ակնթարթ…Զրը՜նգ զրը՜նգ,- ծոր է տալիսԺամացույցի զանգը հպարտ:Սեղանների վրա թողածԻր օրհնությունն ու իր բարին,Հարազատի հոժարությամբՀեռանում է հոգնած տարին:Մանուկ տարին իր սպիտակԽանձարուրից աչքը բանում,Ուրախություն, ուրախություն,Ուրախություն է խոստանում:

Ուրախանանք նոր տարու հետ,-Նոր տարու հետ նորանալով,Հին հոգսի հետ մեր քունքերիՃերմակն անգամ մոռանալով…Ուրախանանք նոր տարու հետ,Նոր տարու հետ նորանալով,Դալարելով մեր կյանք ապրենք, Ոչ թե դանդաղ չորանալովԽաղաղություն մաղթենք հողին,Մաղթենք` ամեն սար ու ձորում

Բողբոջներին բացվելու բախտԵվ ծիլերին հասկավորում:

Սիրողներին մաքուր սիրոՀավատ մաղթենք մի հաստատուն,Իմաստունին կորով մաղթենք,Եվ կտրիճին իմաստություն;Մերձավորին վստահություն,Մեծավորին` ներող հոգի,Բարուն ազատ թևեր մաղթենքԵվ բարություն ամեն ոքի:

***

Զարկենք թասերն ու դատարկենքՄեր այս սեղան-սինու կենաց,Քանի գինին մեզ չի խմել,Խմենք նաև գինու կենաց…Մեր սրտերում ուրախությանԿրակն այնպես թող ճարճատի,Որ էլ հոգսի հետք չմնաԿնճիռներում մեր ճակատի:Ուրախանանք Նոր տարու հետ,Նոր տարու հետ զորանալով,-Շտկենք սապատն այս աշխարհիԹեկուզ մի քիչ կորանալով: