
Գիտնականները ասում են, որ Հայաստանի հնագույն բնակիչներն աշխարհում առաջիններից են, ովքեր դիտել են աստղային երկինքը: Այն կարծիքը, որ աստղագիտական գիտելիքների ծագման հնագույն կենտրոններից են եղել Հայաստանի և Փոքր Ասիայի նեոլիթյան բնակավայրերը, վաղուց է արտահայտվել։ Այսպիսով, հին հույները գրել են, որ համաստեղությունների քարտեզները, որոնք գոյություն են ունեցել Հունաստանում և Եգիպտոսում, ունեցել են իրենց նախորդները։ Ամերիկացի աստղագետ Ուիլյամ Թայլեր Օլքոթն իր գրվածքներում նշել է, որ մարդիկ, ովքեր հորինել են հնագույն համաստեղության պատկերները, ապրել են Եփրատի հովտում, ինչպես նաև Արարատ լեռան մոտ գտնվող տարածքում։
«Քարահունջ» կամ «Զորաց քարերը» հնագույն մեգալիթյան համալիր է, որը գտնվում է Հայաստանի Սյունիքի մարզում՝ Սիսիան քաղաքի մոտ։ Սա հսկայական մեգալիթյան համալիր է, որը բաղկացած է ավելի քան 200 ուղղահայաց կանգնած քարերից, որոնց բարձրությունը հասնում է մինչև 3 մետր իսկ քաշը ավելի քան 50 տոննա: Քարերի մեծ մասն ունի անցքեր, որոնց տրամագիծը 5-7 սանտիմետր է։
2-3 հազարամյակներում այս վայրն ուներ պաշտամունքային նշանակություն։ Որոշ պատմաբաններ ենթադրում են, որ քարերը մենհիրներով շրջապատված քարե պատերով և տանիքով դամբարանի ավերակներ են։ Իսկ կառույցի կենտրոնում գտնվող ավերակները հեթանոսական ժամանակներից հնագույն հայկական տաճար են, որտեղ նրանք երկրպագում էին աստվածներին և զոհեր մատուցում նրանց։ Քանդված կառույցի համամասնությունները ճշգրտորեն համապատասխանում են Գառնու հայտնի հեթանոսական տաճարի համամասնություններին։ Եվ այնուամենայնիվ, տարածված վարկածն այն է, որ Քարահունջը ամենահին աստղադիտարանն է։
Համալիրի տարածքում բազմաթիվ պեղումներ են իրականացվել։ Արդյունքում հայտնաբերվել են մշակութային մի քանի շերտեր մատնանշող արտեֆակտներ։ Ընդհանուր առմամբ այստեղ հայտնաբերվել է մոտ 175 իր։