Թեմա՝ ստի հոգեբանություն
Ղեկավար՝ Սուսաննա Չալիկյան
Գրախոս Արևիկ Բաբայան
1․ Կարդա տեքստը
Այս պատմությունը ձեզ ավելի կջերմացնի, քան մի սուրճը՝ ձմռան ցրտին։
Ընկերոջս հետ մտա մի փոքրիկ սրճարան ու պատվեր տվի։ Մինչ մոտենում էինք մեր սեղանին, երկու հոգի մտան ու մոտեցան բարին։
-Հինգ սուրճ, խնդրում եմ։ Երկուսը մեզ համար, երեքը՝ կախովի։
Նրանք վճարեցին իրենց պատվերի համար, երկուսը վերցրին ու գնացին։ Ընկերոջս հարցրի.
— Ի՞նչ ասել է՝ «կախովի» սուրճ։
-Մի քիչ սպասիր, կտեսնես։
Էլի մարդիկ եկան։ Երկու աղջիկ մեկական սուրճ վերցրին, վճարեցին ու գնացին։ Հաջորդ պատվերը յոթ սուրճ էր՝ տրված երեք փաստաբանի կողմից. երեքն իրենց համար, չորսը՝ «կախովի»։ Մինչ զարմանում էի՝ ինչ բաժին է «կախովի» սուրճերը, վայելում էի արևոտ եղանակն ու հրապարակի կողմում՝ սրճարանի դիմացի գեղեցիկ տեսարանը։ Հանկարծ ցնցոտիավոր մի մարդ, որ մուրացկանի տեսք ուներ, դռնից ներս մտավ ու մեղմորեն հարցրեց.
-«Կախովի» սուրճ չունե՞ք։
Շատ պարզ է. մարդիկ կանխավ վճարում են՝ ի նկատի ունենալով մեկին, ով հնարավորություն չունի տաք ըմպելիքի։ Կախովի սուրճի ավանդույթը սկիզբ է առել Նեապոլից, բայց տարածվել է աշխարհով մեկ։ Իսկ որոշ տեղերում դու կարող ես պատվիրել ոչ միայն «կախովի» սուրճ, այլև սենդվիչ կամ մի ամբողջ նախաճաշ։ Տոնինո Գուերա
2․ Տեքստից գտի՛ր
Այս– ցուցական
Ձեզ– անձնական, հայցական հոլով
Մի– անորոշ
Մեր– անձնական, սեռական հոլով
Մեզ– անձնական, հայցական հոլով
Նրանք– անձնական, ուղղական հոլով
Իրենց– անձնական, սեռական հոլով
Ի՞նչ– հարցական դերանուն
Որ– հարաբերական դերանուն
Ով– հարաբերական դերանուն
Դու– անձնական դերանուն, ուղղական հոլով։
3) Թվականները, որոշիր տեսակները։
Երկու– քանակական
Հինգ– քանակական
Երեք– քանակական
Մեկական– բաշխական
Յոթ– քանակական
Չորս– քանակական
Մի– քանակական
Մեկ– քանակական
պատմություն – պատմություններ
ընկեր – ընկերներ
սրճարան – սրճարաններ
երկու, արևոտ, եկան
սրճարան, ցրտին, դռնից
պատմություն, փոքրիկ, արևոտ
3․ Դո՛ւրս գրել անձնական դերանունները և որոշե՛լ դրանց դեմքը, թիվը, հոլովը։
Ես եմ, դու ես, ես ու դու
Գիշերում այս դյութական,
Մենք մենակ ենք – ես ու դու.
Ես էլ դու եմ. ես չըկամ…
Կապույտ երկնքի ոսկեղե՛ն աստղեր,
Ձեր հեռվից դուք միշտ տեսնում եք նրան.
Ասացե՛ք, արդյոք նա էլ թախծո՞ւմ էր,
Արդյոք տրտո՞ւմ էր նա էլ ինձ նըման։
Խորհրդագետնե՛ր, դուք տեսնում եք միշտ.
Արդյոք մենա՞կ էր նա էլ ինձ նըման,
Թե՛ ընկեր գտած ժպտում էր անվիշտ
Եվ փայփայում էր և սիրում նրան։
Խորհրդագետնե՛ր, դուք ժպտում եք լուռ,
Դուք լուռ ժպտում եք իմ ցավի վրա.
–Նա, քեզ մոռացած, վաղուց ամենուր
Ծաղրում է քո խենթ խոսքերը հիմա…
Ես — I դեմք, եզակի թիվ, ուղղական հոլով,
Դու — II դեմք, եզակի թիվ, ուղղական հոլով,
Մենք — I դեմք, հոգնակի թիվ, ուղղական հոլով,
Ձեր — II դեմք, եզակի թիվ, սեռական հոլով,
Դուք — II դեմք, հոգնակի թիվ, ուղղական հոլով,
Նա — III դեմք, եզակի թիվ, ուղղական հոլով,
Ինձ — I դեմք, եզակի թիվ, հայցական հոլով,
Իմ — I դեմք, եզակի թիվ, սեռական հոլով,
Քեզ — II դեմք, եզակի թիվ, հայցական հոլով,
Քո—II դեմք, եզակի թիվ, սեռական հոլով։
Նրան — III դեմք, անձնական դերանուն, եզակի թիվ, հայցական հոլով:
Վարժություն 1։ Դո՛ւրս գրել տեքստում եղած թվականները, դրանք գրել բառերով և նշե՛լ տեսակները։
Զվարթնոց. Վաղարշապատի Ս. Գրիգոր. վաղ միջնադարի հայկական ճար-
տարապետության հուշարձան Արարատյան դաշտում՝ Էջմիածնից 3 կմ հարավ։
Ըստ հայ պատմիչների վկայության և պահպանված հունարեն արձանագրության՝
կառուցել է Ներսես Գ Իշխանցի (Շինող) հայոց կաթողիկոսը, և նրա գահակալու-
թյան տարիներից էլ՝ 641-661, արտածվում է Զվարթնոցի կառուցման ժամանակը։
Ըստ Մովսես Կաղանկատվացու՝ Զվարթնոցը օծվել է 652-ին։ Թ. Թորամանյանի
կարծիքով շինարարությունը սկսվել է 643-ին և հիմնականում ավարտվել 652-ին։
Զվարթնոցը կանգուն է եղել մինչև X դ. վերջը. ավերման պատճառի մասին մեզ
հայտնի պատմական աղբյուրները լռում են։ Ըստ պեղված նյութերի՝ նախքան
Զվարթնոցը այստեղ եղել են հնագույն և IV-Vդդ. կառույցներ։ Տեղանքի ցածրիկ,
շրջանաձև բլրակը պարագծով շրջապատված է յոթաստիճան բազմանիստ հե-
նապատով (բացի հարավարևմտյան մասից, ուր պալատն է)՝ կազմելով սալահա-
տակ պատվանդան, որի կենտրոնում կառուցվել է տաճարը։ 1905-ին Թ. Թորա-
մանյանը ստեղծեց Զվարթնոցի գիտական վերակազմությունը։ Ըստ պահպանված
հատակաձևի և այդ վերակազմության՝ կառույցի ծավալատարածական հորին-
վածքի կորիզը քառակոնքն է, որը ցածում շրջապատված է երկհարկ պարարկյալ
սրահով (տրամագիծը՝ 35,75 մ), իսկ վերևում՝ կիպ պարփակված գլանային պա-
տով։ Կիսագմբեթ, հիմնական առանցքներով խաչաձև տեղադրված 4 կոնքերը
միմյանց են կապվում բարդ կտրվածքի, զանգվածեղ, վերևում կամարակապ մայր
մույթերով՝ գմբեթակիր քառակուսին, որից անցումը թմբուկի բոլորակին իրակա-
նացված է առագաստների միջոցով։ Կոնքերը, բացի արևելյանից, որը հոծ է և ամ-
փոփում է բեմը, իրենց ստորին մասում սյունակազմ են (6-ական սյուն, տրամա-
գիծը՝ 0,6 մ)։ Սյուներն ավարտվում են կողովաձև, խոյազարդ խոյակներով և
միմյանց կապվում կամարներով։
Ըստ «Հայկական սովետական հանրագիտարանի»
Երեք(բացարձակ), վեց հարյուր քառասունմեկ(բացարձակ), վեց հարյուր վաթսունմեկ(բացարձակ), վեց հարյուր հիթսուներկու(բացարձակ), վեց հարյուր քառասուներեք(բացարձակ), վեց հարյուր հիսուներկու(բացարձակ), տասերրորդ(դասական), չորրորդ(դասական), հինգերորդ(դասական), հազար ինը հարյուր հինգ(բացարձակ), երեսունհինգ ամբողջ յութանասունհինգ(կոտորակային), չորս(բացարձակ), զրո ամբողջ վեց(կոտորակային)
Վարժություն 2։ Գրե՛լ բառերով։
9 – ինն, ինը
12 – տասներկու
99- իննսունինը
50 – հիսուն
60 – վաթսուն
70 – յոթանասուն
80 – ութանասուն
100 – հարյուր
1938 – հազար ինը հարյուր երեսունութ
II – երկրորդ
III – երրորդ
IV – չորրորդ
Վարժություն 3։ Ո՞ր շարքի բոլոր թվականներն են կազմությամբ պարզ
(արմատական):
1. տասնինը, երեսուն, ինը
2. քառասուն, մեկ, հազար
3. յոթ, միլիարդ, հարյուր
4. տասը, երկու, տասնմեկ
5. ինը, միլիարդ, քսանչորս
6. տասնութ, քսանութ, հարյուր
7. տասնմեկ, երեսուն, երեք
8. տասը, երկու, տասնմեկ