Գույնի կախարդանք. Ինչպես գույները բացահայտում են զգացմունքներն ու գաղափարները արվեստում

Գույները կարող են փոխանցել տարբեր տրամադրություններ ու անգամ պատմել պատմություններ: Մեր «Գույների աշխարհում» մանկավարժական նախագծում մենք կսովորեցնենք, թե ինչպես օգտագործել գույները՝ ներքին աշխարհը ու մտքերը նկարի միջոցով արտահայտելու համար: Դա անելու համար կարևոր է հասկանալ, որ յուրաքանչյուր գույն ունի իր առանձնահատուկ նշանակությունը և կարող է առաջացնել որոշակի զգացմունքներ:


Կարմիրը էներգիայի և ուժի գույնն է: Այն հաճախ ասոցացվում է սիրո, ռոմանտիկայի և ջերմության հետ՝ առաջացնելով հզոր զգացմունքներ: Կարմիրը նաև ուժի, համարձակության և հաղթանակի խորհրդանիշ է, ինչի պատճառով այն հաճախ օգտագործվում է սպորտում, քաղաքական քարոզարշավներում և կարևոր իրադարձությունների ժամանակ: Սակայն կարմիրը հակասական բնույթ ունի. այն կարող է առաջացնել նաև տագնապ, ջղայնություն կամ զգոնություն: Սա է պատճառը, որ այն հաճախ օգտագործվում է զգուշության նշաններում և տրանսպորտի ազդանշաններում: Կարմիրը կապված է նաև մշակութային տարբեր նշանաբանությունների հետ. արևելյան երկրներում այն հարստության և երջանկության խորհրդանիշ է, իսկ արևմուտքում՝ խիզախություն:

Պաբլո Պիկասոյի «Գերնիկա»

Թեև նկարի հիմնական ներկապնակը մոնոխրոմ է, կարմիր գույնը նկարի մեջ ընդգծում է պատերազմի ողբերգությունն ու ցավը։

Վինսենթ Վան Գոգի «Կարմիր որթատունկերն Առլում»

Կարմիրը կարևոր դեր է խաղում դինամիկ և անհանգիստ տրամադրություն ստեղծելու գործում։


Կապույտը հանգստության, հավասարակշռության և խորության գույնն է: Այն ասոցացվում է երկնքի անսահմանության և ծովի խորության հետ՝ ստեղծելով ապահովության և կայունության զգացողություն: Կապույտը հաճախ օգտագործվում է պաշտոնական պատկերանիշերում, քանի որ այն խորհրդանշում է վստահություն, պատասխանատվություն և պրոֆեսիոնալիզմ: Այն օգնում է նվազեցնել սթրեսը, հանգստացնում և խթանում է կենտրոնացումը: Այս գույնը հատկապես տարածված է կրթական, բժշկական և տեխնոլոգիական ոլորտներում: Այն նաև խորհրդանշում է մտքի սրություն, ինքնավերլուծություն և խաղաղություն, ինչը նրան դարձնում է ստեղծարար մարդկանց նախընտրելի գույններից մեկը:

Վինսենթ Վան Գոգի «Աստղազարդ գիշեր»

Մուգ կապույտ գույնը խորհրդանշում է հանգստություն և երազկոտություն։

Յան Վերմեերի «Մարգարտե ականջօղով աղջիկը»

Այս նկարում օգտագործված է չալմայի մուգ կապույտ գույնը, որը խորհրդանշում է հանգստություն, առեղծված և նրբագեղություն: Այս գույնը մեծացնում է ուշադրությունը աղջկա դեմքին՝ ընդգծելով նրա քնքշությունն ու արտահայտությունը, ինչպես նաև հակադրություն է ստեղծում մաշկի տաք երանգների հետ։


Դեղինը ամենապայծառ ու աշխույժ գույնն է, որը ասոցացվում է արևի, ջերմության և երջանկության հետ: Այս գույնը փոխանցում է լավ տրամադրությունը, ամրապնդում է ինքնավստահությունը և խթանում է մտավոր աշխատանքը: Դեղինը ստեղծում է ոգեշնչող միջավայր և հաճախ օգտագործվում է դասարաններում կամ աշխատավայրերում: Այն նաև զգուշության նշան է, ինչի պատճառով հաճախ հանդիպում է ճանապարհային նշաններում: Սակայն չափազանց ինտենսիվ դեղինը կարող է առաջացնել սթրես կամ հոգնածություն, ուստի այն պետք է օգտագործվի չափավոր: Դեղինը նաև ասոցացվում է երիտասարդության, էներգիայի և նոր սկիզբների հետ:

Վինսենթ Վան Գոգի «Արևածաղիկներ»

Վառ դեղինը հաղորդում է ջերմություն, ուրախություն և էներգիա։

Պիեռ Օգյուստ Ռենուարի «Թիավարների նախաճաշը»

Դեղինը կարևոր դեր է խաղում արևի լույսի ջերմությունը և ուրախության մթնոլորտը փոխանցելու համար: Նկարում այս գույնն օգտագործվում է հերոսների հագուստի, սփռոցի վրա և մտորումների մեջ՝ ուժեղացնելով աշխույժ, տաք ամառային տեսարանի զգացողությունը։ Դեղինը ստեղծում է հարմարավետության, էներգիայի և տոնակատարության զգացում:


Կանաչը բնության և կյանքի գույնն է, որը թարմություն ու ներդաշնակություն է ներշնչում: Այն ասոցացվում է աճի, առողջության և նոր սկիզբների հետ: Կանաչը հանգստացնող ազդեցություն ունի, ինչի պատճառով այն հաճախ օգտագործվում է հիվանդանոցներում, այգիներում կամ բնակարանային դիզայնում: Բացի այդ, կանաչը հիշեցնում է շրջակա միջավայրի պահպանության կարևորության մասին և հաճախ ասոցացվում է կայունության և բնապահպանության գաղափարների հետ: Այն նաև հույսի, երիտասարդության և զարգացման գույնն է, ինչը նրան դարձնում է ամենաօգտակար գույներից մեկը հոգեբանության մեջ:

Լեոնարդո դա Վինչիի «Խորխրդավոր ընթրիքը»

Այս հայտնի նկարում կանաչը հայտնվում է մի քանի կերպարների հագուստի մեջ, այդ թվում՝ Քրիստոսի պատմուճանը: Կանաչ գույնն այստեղ խորհրդանշում է հանգստություն, ներդաշնակություն և վերածնունդ, ինչպես նաև արտահայտում է երկրայինի և աստվածայինի հավասարակշռությունը: Կանաչը օգտագործվում է ներդաշնակություն և հոգևոր մաքրություն արտահայտելու համար:

Կլոդ Մոնեի «Ջրաշուշաններ»

Կլոդ Մոնեի նկարների այս շարքը գրեթե ամբողջությամբ բաղկացած է կանաչ երանգներից, որոնք արտացոլում են ջրի մակերեսը և շրջակա բույսերը: Կանաչ գույնը ստեղծում է խաղաղության, հանգստության և բնության հետ մտերմության զգացում: Մոնեի նկարներում կանաչն արտահայտում է բնության ներդաշնակությունը, հանգստությունն ու թարմությունը, ինչպես նաև ստեղծում է թեթևության և փափկության էֆեկտ:


Նարնջագույնը ուրախության, էներգիայի և ստեղծարարության գույնն է: Այն համատեղում է կարմիրի ուժը և դեղինի դրականությունը՝ ստեղծելով տաք և հյուրընկալ մթնոլորտ: Նարնջագույնը խթանում է սոցիալական ակտիվությունը, հաղորդակցությունը և լավ տրամադրությունը: Այն հաճախ օգտագործվում է մարքեթինգում, հատկապես սննդի ոլորտում, քանի որ այս գույնը առաջացնում է ախորժակ և աշխուժություն: Նարնջագույնը նաև կապված է արկածների, ոգեշնչման և նոր գաղափարների հետ՝ դառնալով ստեղծարարության գույն:

Անրի Մատիսի «Պար»

Նարնջագույն կերպարներն արտահայտում են շարժման էներգիան և ուրախությունը:

Կլոդ Մոնեի «Արևածագ»

Կլոդ Մոնեն օգտագործում է նարնջագույնը՝ պատկերելով ծագող արևը, որը ստեղծում է մեղմ, բայց պայծառ լույսի մթնոլորտ։ Նարնջագույնը, միաձուլվելով կարմիր և դեղին երանգներին, արտահայտում է ջերմություն և նոր օրվա սկիզբ, ինչպես նաև հաղորդում է բնական երևույթների խաղաղության և գեղեցկության զգացում: Այս օրինակը ցույց է տալիս, թե ինչպես կարելի է նարնջագույնը օգտագործել ջերմ, պայծառ մթնոլորտ ստեղծելու համար, որն արտացոլում է ուրախությունն ու հույսը:


Մանուշակագույնը խորհրդավորության, շքեղության և երևակայության գույնն է: Այն հաճախ ասոցացվում է թագավորականության, հարստության և հեղինակության հետ: Մանուշակագույնը խթանում է ստեղծարարությունը և հաճախ օգտագործվում է արվեստի և մշակույթի ոլորտներում: Այն նաև հոգեբանորեն ստեղծում է խորհրդավոր և ցնցող մթնոլորտ՝ հարմարավետ դարձնելով այն, ինչ անծանոթ է կամ անսովոր: Այս գույնը կապված է նաև հոգևորության և ներհայեցողության հետ, ինչը նրան դարձնում է մեդիտացիայի և հոգևոր զբաղմունքների համար իդեալական գույն:

Վինսենթ Վան Գոգի «Հիրիկներ»

Մանուշակագույնը խորհրդանշում է հոգևորությունը և ստեղծագործականությունը։

Գուստավ Կլիմտի «Կնոջ երեք տարիքները»

Այս կտորում մանուշակագույն գույնը օգտագործվում է ֆոնային որոշ տարրեր ստեղծելու համար: Մանուշակագույնը հարստություն և արտահայտիչություն է հաղորդում նկարին, ինչպես նաև կոնտրաստ է ստեղծում ոսկու և կանաչ երանգների հետ, որոնք գերակշռում են կոմպոզիցիայի մեջ: Մանուշակագույն գույնի մեջ դուք կարող եք տեսնել թագավորական և միստիցիզմի սիմվոլիկան, որը նկարին տալիս է առեղծվածի և նրբագեղության մթնոլորտ: Մանուշակագույնը կարող է օգտագործվել արտահայտությունն ուժեղացնելու և արվեստի գործին խորություն ավելացնելու համար:


Սպիտակը մաքրության, խաղաղության և նոր սկիզբների գույնն է: Այն ասոցացվում է թարմության և պարզության հետ՝ հաճախ օգտագործվելով մինիմալիստական դիզայնում: Սպիտակը խորհրդանշում է անսահման հնարավորություններ, իսկ նրա բաց, չեզոք բնույթը ստեղծում է հավասարակշռության զգացում: Այս գույնը հաճախ հանդիպում է բժշկական հաստատություններում, քանի որ այն նաև մաքրության և առողջության նշան է:

Լեոնարդո դա Վինչիի «Կզաքիսով տիկինը»

Սպիտակ մորթին խորհրդանշում է մաքրությունը և անմեղությունը:

Վալենտին Սերովի «Դեղձերով աղջիկը»

Նկարում սպիտակը խորհրդանշում է մաքրություն, թեթևություն և քնքշություն: Այն նաև կոնտրաստ է ստեղծում վառ դեղձի և մաշկի փափուկ երանգների հետ՝ ներդաշնակություն հաղորդելով կազմին և ընդգծելով գլխավոր հերոսին:


Սևը էլեգանտության, ուժի և խորհրդավորության գույնն է: Այն ասոցացվում է թե՛ լրջության, թե՛ գաղտնիության հետ: Սևը հաճախ օգտագործվում է նորաձևության ոլորտում, քանի որ այն ընդգծում է ժամանակակիցությունը և պարզությունը: Այն նաև կարող է ունենալ հակասական ազդեցություն՝ խորհրդանշելով թե՛ թախիծ, թե՛ պրոֆեսիոնալիզմ: Սևը նաև հզոր գույն է՝ փոխանցող ուժ և ինքնավստահություն:

Էդվարդ Մունկի «Ճիչ»

Մուգ, գրեթե սև հարվածներն ընդգծում են հուսահատությունն ու անհանգստությունը:

Վասիլի Կանդինսկու «VII Կոմպոզիցիան»

Սևը խորություն և դրամա է հաղորդում աբստրակտ պատմությանը:


«Գույների աշխարհում» մանկավարժական նախագիծ

Գունատեսություն

Մասնակիցներ՝ Ալիսա ԱբրահամյանՔեթրին ԱղաջանյանԱնահիտ ՕգանովաՆարե Ղազարյան

Գունատեսություն

Գունատեսությունը գիտություն է, որը ուսումնասիրում է գույների փոխազդեցությունը միմյանց հետ։ Այն օգնում է հասկանալ, թե ինչպես ենք մենք ընկալում գույները, որոնք համադրությունները հարմոնիկ են, և որոնք կարող են անհարմար լինել։ Այն կարևոր գործիք է նկարչների, դիզայներների և բոլոր նրանց համար, ովքեր աշխատում են գույներով, որպեսզի իրենց նախագծերը ավելի արտահայտիչ և հարմոնիկ դարձնեն։

Գունատեսությունը ներառում է մի քանի հիմնական հասկացություններ, որոնք կարևոր են գույներով աշխատելիս։

Հիմնական գույները

Գոյություն ունեն 3 հիմնական գույներ՝ կարմիրկապույտ և դեղին։ Այս գույները չեն ստացվում այլ գույներ խառնվելու միջոցով։ Դրանք են բոլոր մյուս գույների հիմքերը։

Երկրորդական գույներ

Երբ երկու հիմնական գույները խառնվում են, ստացվում է նոր գույն։ Այս գույները կոչվում են երկրորդական։

  • Նարնջագույն (կարմիր + դեղին)
  • Կանաչ (դեղին + կապույտ)
  • Մանուշակագույն (կապույտ + կարմիր)

Երրորդական գույներ

Երրորդական գույները ստացվում են, երբ հիմնական գույնը խառնվում է երկրորդական գույնի հետ։ Օրինակ՝

  • Կարմիր-նարնջագույն (կարմիր + նարնջագույն)
  • Դեղին-կանաչ (դեղին + կանաչ)

Գունային շրջան

Գունային շրջանը օգնում է հասկանալ, թե ինչպես են գույները միմյանց հետ կապված։

  • Ընդհանուր գույներ — այս գույները տեղակայվում են գունային շրջանի հակառակ կողմերում։ Օրինակ՝ կարմիրն ու կանաչը։ Այս համադրությունը ստեղծում է ուժեղ հակադրություն։
  • Նմանատիպ գույներ — այս գույները տեղակայվում են շրջանի կողքին, օրինակ՝ կապույտը, կապույտ-կանաչը և կանաչը։ Այս համադրությունները հարմար և հարմոնիկ են։
  • Երեքանկյուն համադրություն — երբ երեք գույները տեղադրվում են հավասարաչափ գունային շրջանի շուրջ, օրինակ՝ կարմիր, դեղին և կապույտ։

Հակադրություն

Հակադրությունը գույների միջև եղած տարբերությունն է։ Օրինակ՝ պայծառ դեղին գույնը շատ առանձնանում է մուգ կապույտի ֆոնից։ Նմանապես կա տաք և սառը գույների հակադրություն։

  • Տաք գույներ (կարմիր, նարնջագույն, դեղին) ստեղծում են տաքություն։
  • Սառը գույներ (կապույտ, կանաչ, մանուշակագույն) կապվում են սառույցի, ջրի և հանգստության հետ։

Գունատեսության կիրառումը

Գունատեսության գիտելիքը օգնում է ստեղծել հարմոնիկ և արտահայտիչ աշխատանքներ։ Օրինակ՝ հանգստության մթնոլորտ ստեղծելու համար օգտագործվում են սառը գույներ, ինչպիսիք են կապույտը կամ կանաչը։ Ուշադրություն գրավելու համաիր կարելի է օգտագործել հակադրված գույներ, օրինակ՝ կարմիր և կանաչ կամ կապույտ և նարնջագույն։


«Գույների աշխարհում» մանկավարժական նախագիծ

Մասնակիցներ՝ Ալիսա ԱբրահամյանՔեթրին ԱղաջանյանԱնահիտ ՕգանովաՆարե Ղազարյան