Առաջադրանք․
1․ Ժամանակագրական սանդղակի տեսքով ներկայացրե՛ք 1988թ․ մայիս-1991թ․ մարտ ժամանակահատվածի Արցախյան շարժման գլխավոր իրադարձությունները։
2․ Ընթերցե՛ք «Հռչակագիր Հայաստանի անկախության մասին» պատմական փաստաթուղթը, վերհանե՛ք փաստաթղթի առանցքային դրույթները /բլոգային աշխատանք/․
1. Ժամանակագրական սանդղակի տեսքով ներկայացնել 1988թ․ մայիս-1991թ․ մարտ ժամանակահատվածի Արցախյան շարժման գլխավոր իրադարձությունները
1988 թվականի մայիս
- Մայիսի 13 – Արցախի խորհրդի ընդունած որոշման համաձայն՝ Արցախը խնդրում է միանալու Հայաստանի ԽՍՀ-ին։ Այս որոշումը հանդիսանում է 1988 թվականի Արցախյան շարժման մեկնարկը։ Արցախում տեղի են ունենում զանգվածային ցույցեր և հանրահավաքներ, որոնց ընթացքում մարդիկ արտահայտում են իրենց աջակցությունը Հայաստանի հետ միավորմանը։
- Մայիսի 20-22 – Ստեփանակերտում և Հայաստանի տարբեր քաղաքներում սկսվում են ավելի մեծ ցույցեր՝ ուղղված Ղարաբաղի ինքնորոշման համար։
- Մայիսի 25 – Մոսկվայում տեղի է ունենում համաժողով, որին մասնակցում են Արցախի, Հայաստանի և Ադրբեջանի ներկայացուցիչները։ Այս համաժողովը չի առաջացնում որևէ որոշում, և միայն սրվում են հակամարտությունները։
1988 թվականի փետրվար
- Փետրվար 20 – Արցախի մարզային խորհուրդը որոշում է ընդունում, որով կոչ է անում միացնել Արցախը Հայաստանին՝ որպես ՍՍՀ տարածքի մաս։
- Փետրվար 25-26 – Սումգայիթի ջարդեր՝ Ադրբեջանում, որտեղ հայերի նկատմամբ տեղի են ունենում զանգվածային բռնություններ, սպանություններ ու բռնություն։ Սա մեծ ազդեցություն է ունենում հայ ժողովրդի մոտ՝ իբրև կասկածի ու անվստահության աղբյուր՝ ադրբեջանցիների նկատմամբ։ Սա էլ ավելի է սրում հակամարտությունը և մղում Արցախի հայերին անկախության պահանջներին։
1988-1989 թվականներ
- Ապրիլ-հունիս 1989 – Արցախում տեղի են ունենում շարունակական ցույցեր, մի շարք քաղաքներում ու գյուղերում հայերը պահանջում են ինքնորոշման իրավունքի իրականացում։ Հայկական կողմը սկսում է լայնամասշտաբ շարժում՝ ի պաշտպանություն իրենց իրավունքների։
- 1989 թվականի օգոստոս – Արցախի համաժողովը որոշում է կայացնում՝ պահանջել անկախություն։ Մինչ այդ, կեղծ օրենսդրական սրացման պատճառով, սկսվում է ներքին և արտաքին ճնշման աճը։
1990-1991 թվականներ
- Հունվար, 1990 – Ադրբեջանի իշխանությունները սկսում են ակտիվացնել ռազմական ճնշումները՝ ընդդեմ Ղարաբաղի հայկական բնակչության։ Ստեղծվում են «Գորշ գայլեր» և այլ զեկույցներ՝ մղելով ցեղասպանության վտանգին։
- 1991 թվականի սեպտեմբեր – Արցախում տեղի են ունենում նորից լայնամասշտաբ դիմադրողական պայքարներ Ադրբեջանի և հայկական կողմի միջև՝ անկախության հարցի շուրջ, որի ընթացքում պատժամիջոցները շարունակում են ապացուցել։
1991 թվականի մարտ
- Մարտի 26 – Ադրբեջանի զինված ուժերը ամբողջությամբ շրջափակում են Ստեփանակերտը, և նույն օրերին փշրվում է ռազմական դիմադրություն ,իսկ սկզբի սպառումը։