1. Հայ-Թուրքական հարաբերություններ
Հայրապետյանի հոդվածներում Հայ-Թուրքական հարաբերությունների համատեքստը դիտարկվում էր որպես կարևորագույն թեմա։ Նրա վերլուծությունները կանխատեսում էին, որ Թուրքիայի կողմից իրականացվող քաղաքականությունն ու նրա արտաքին շահերը միշտ էլ կունենան ազդեցություն Հայաստանի ապագայի վրա։ Հայրապետյանի քաղաքական վերլուծությունները անընդհատ դիմադրողականություն են ցույց տալիս՝ համոզմունքից, որ Հայաստանի պատմական իրավունքները և ազգային ինքնությունը միշտ էլ լինելու են այս հարաբերությունների կենտրոնում։ Նա նաև ուշադրություն էր դարձնում տարածաշրջանային տնտեսական և ռազմավարական խնդիրներին, որոնք կազդեն այդ հարաբերությունների զարգացման վրա։
2. Արցախյան հիմնախնդիր
Հայաստանի և Ղարաբաղի խնդիրները, որպես հիմնական արտաքին քաղաքական հարցեր, նույնպես առկա են նրա վերլուծություններում։ Հայրապետյանը խորությամբ անդրադարձել է Ղարաբաղի կարգավիճակի հարցին՝ առաջարկելով տարբեր ռազմավարություններ և շեշտադրելով, որ Արցախի հարցի լուծումը պահանջում է հետևողականություն և հստակ քաղաքականություն։ Այդ հարցը խառնվում էր միջազգային դիվանագիտության և Հայաստանի ներքին քաղաքականության մեջ։ Հայրապետյանի գրառումներում հաճախ հնչում էին մտահոգություններ նաև Թուրքիայի և Ադրբեջանի ագրեսիվ քաղաքականության վերաբերյալ։
3. Հայաստանի ներքին կայունությունը
Բացի արտաքին խնդիրներից, Հայրապետյանը նաև շոշափել է Հայաստանի ներքին քաղաքական իրավիճակը, ու հատկապես խորապես վերլուծել է այն փաստը, թե ինչպես կարող են ներքին կայունության խոչընդոտները խոչընդոտել երկրի զարգացմանը։ Նա բախվել է նաև Հայաստանի քաղաքական էլիտաների միջև ներքաղաքական վեճերին և դրանց ազդեցությանը երկրի բարգավաճման վրա։ Մինչդեռ, Հայրապետյանի կանխատեսումները հաճախ անդրադառնում էին արտաքին և ներքին կայունության կարևորությանը, նշելով, որ Հայաստանի երկարաժամկետ հաջողությունը կախված կլինի նրանից, թե որքանով կմիանան քաղաքական ուժերը երկրի բարեփոխումների նպատակին։
4. Տնտեսական քաղաքականություն
Հայրապետյանը նաև կարևորել է տնտեսական քաղաքականության հանգամանքը՝ ընդգծելով, որ Հայաստանի տնտեսությունը պետք է զարգանա այնպիսի ռազմավարությամբ, որն ապահովի երկրի կայունություն և նվազեցնի արտաքին ազդակների բացասական հետևանքները։ Նա հաճախ անդրադառնում էր այն հարցին, թե ինչու Հայաստանի տնտեսությունը չէր կարող զարգանալ առանց համապատասխան արտաքին կապերի և շուկաների հետ համագործակցության։
5. Վերլուծական ընդհանրություններ ու ուժեղ կողմեր
Հայրապետյանի հոդվածների ընդհանուր մերձեցումը կենտրոնանում է հարցերի մանրամասն վերլուծության վրա։ Նրա վերլուծությունները աչքի են ընկնում խորությամբ և հստակությամբ, երբեմն կանխատեսելով իրադարձությունների ընթացքը և շեշտելով, որ Հայաստանի քաղաքականությունը պետք է լինի լուրջ, հաշվարկված և ինքնուրույն։ Նա նաև հատուկ ուշադրություն էր դարձնում ազգային ինքնության պահպանմանը և միջազգային մանիպուլյացիաների նկատմամբ զգոնությանը։
Ընդհանուր եզրակացություն
Տիգրան Հայրապետյանի աշխատանքները կարևոր նշանակություն ունեն ոչ միայն 1990-ականների, այլ նաև այսօր։ Նրա վերլուծությունները պարզեցին այն հիմնախնդիրները, որոնք մինչ այժմ շարունակում են հանդիսանալ մարտահրավերներ Հայաստանի համար՝ սկսած Արցախյան խնդրից մինչև տնտեսական քաղաքականություն։ Հայրապետյանը նախազգուշացրեց այն տենդենցների մասին, որոնք պետք է արտացոլվեին երկրի արտաքին և ներքին քաղաքականության մեջ, ինչը այսօր էլ է կարևոր։
Որպես գործիչ, ով մահացել է երիտասարդ տարիքում՝ 1999-ին, նա թողեց մեծ ժառանգություն, որը դեռևս քննարկվում է։ Այս աշխատանքները չեն կորցրել իրենց актуալությունը նաև այսօր, երբ Հայաստանը շարունակում է բախվել բազմաթիվ արտաքին ու ներքին մարտահրավերների։
Եթե կան որոշակի հատվածներ, որոնք ցանկանում եք վերլուծել ավելի խորությամբ, ասել եմ՝ կարող ենք միասին քննարկել:
Անահիտ Օգանովա 