1.Հոլովի՛ր գիրք, շուն, գինի, կին բառերը։

Ուղղական (ո՞վ, ի՞նչ)  գիրք, շուն, գինի, կին

Սեռական (ո՞ւմ, ինչի՞) գրքի, շան, գինու, կնոջ

Տրական (ո՞ւմ, ինչի՞ն) գրքին, շանը, գինուն, կնոջը

Բացառական (ումի՞ց, ինչի՞ց) գրքից, շնից, գինուց, կնոջից

Գործիական (ումո՞վ, ինչո՞վ) գրքով, շնով, գինով, կնոջով

Ներգոյական (ո՞ւմ մեջ, ինչո՞ւմ, ինչի՞ մեջ) գրրքում, շան մեջ,       գինում, կնոջ մեջ

2․Դո՛ւրս գրիր դերբայներն ու սահմանական եղանակի ժամանակային ձևերը։ Գրի՛ր ժամանակային ձևը, դեմքը, թիվը։

«Ռու­բեն, — ասում եմ, — ու­զում եմ, որ ինձ մի լա­վու­թյուն անես: Պի­տի խնդ­րեմ, որ­պես­զի ինձ ան­կո­րիզ խա­ղո­ղի այ­գին տա­նես, որ ան­մի­ջա­պես «Արա­րատ» գե­րեզ­մա­նա­տան ետևում է, որով­հետև խա­ղո­ղի նո­րե­լուկ տերևներն ար­դեն բա­վա­կան մե­ծա­ցել են, և դրանք քա­ղե­լու ժա­մա­նակն է, ու­զում եմ չորս-­հինգ դյու­ժին հա­վա­քել և տոլ­մա պատ­րաս­տել: Ահա­վոր քաղց եմ զգում Բիթ­լի­սի մեր ամե­նա­սի­րած կե­րա­կու­րի հան­դեպ»։ Ինչ խոսք, ար­դեն պար­զել էի, որ հա­մե­նայն դեպս մի­այն Բիթ­լի­սը չէր, որ ծա­նոթ էր և սի­րում էր խա­ղո­ղի տերևով տոլ­մա ու­տել։

 Այ թե հա­մեղ ու­տե­լիք է, ավան­դա­կան մա­ծունն էլ լց­նում ես կես դյու­ժին տոլ­մա­նե­րի վրա, հե­տո մի կես դյու­ժին էլ ես ավե­լաց­նում: «Որ­քան հաս­կա­նում եմ, — ասում է Ռու­բե­նը, — խա­ղո­ղի տերև հա­վա­քե­լիս, սո­վո­րա­բար, ճյու­ղի կամ որ­թի վրա­յի յու­րա­քանչ­յուր եր­րորդ տերևն են պո­կում, այդ մա­սին լսե՞լ ես»։

ասում եմ-  անկատար ներկա, 1 դեմք, եզակի թիվ

ու­զում եմ — անկատար ներկա, 1 դեմք, եզակի թիվ

մե­ծա­ցել են –վաղակատար ներկա, 3դեմք, հոգնակի թիվ

հա­վա­քել  — անորոշ դերբայ

պատ­րաս­տել — անորոշ դերբայ

պար­զել էի – վաղակատար անցյալ,1դեմք, եզակի թիվ

ծա­նոթ էր —  անկատար անցյալ, 3դեմք, եզակի թիվ

սի­րում էր — անկատար անցյալ, 3դեմք, եզալկի թիվ

ու­տել — անորոշ դերբայ

ավե­լաց­նում – անկատար դերբայ

հաս­կա­նում եմ — անկատար ներկա, 1 դեմք, եզակի թիվ

լց­նում ես – անկատար ներկա, 2դեմք, եզակի թիվ

հա­վա­քե­լիս – համակատար դերբայ

պո­կում — անկատար դերբայ

լսե՞լ ես —  վաղակատար ներկա, 2դեմք,եզակի թիվ

3․Բաց թողնված տառերը լրացրո՛ւ:

Ջորդանո Բրունոն ամբողջ ութ տարի բանտում մնաց: Սուրբ հայրերը սպասում էին, որ  նա կնկճվի: Նա խոստովանում էր, որ ինքը մեղք է գործել եկեղեցու դեմ, բայց պնդում էր, որ իր ուսմունքը ճշմարտացի է ու ամբողջական: Մտածելու համար նրան իննսուն օր ժամանակ տվեցին և օրը երկու ամգամ՝ կեսօրին ու կեսգիշերին, աստվածաբաններ էին ուղարկում նրա խուցը: Բայց նա ոչինչ չէր խնդրում: Երբ կարդինալի պալատում կարդում էին դատավճիռը, նա ասաց. «Դուք ավելի մեծ երկտողով եք հայտնում ինձ դատավճիռը, քան ես լսում եմ»:

4․ Տեքստում գտի՛ր տրված բառերի հոմանիշները, տրված բառերը գրի՛ր հոմանիշների փոխարեն:

Ենթադրություն, ինչքան, հերիք, մի, տեսնել, ժամանակ, հաստատել, նայել, համընկել, թիվ, ամբողջական:

Հերիք է՝ նայել գլոբուսին, որ տեսնեք, թե Հարավային Ամերիկայի արևելյան ծովափը ինչքան լավ է ներգծվում Աֆրիկայի արևմտյան ափին: Ֆրենսիս Բեկոնը դա տեսել է դեռևս 1620 թվին: 1912 թվին գերմանացի գիտնական Ալֆրեդ Վեգեները մի ենթադրություն առաջ քաշեց, որ բոլոր մայրցամաքներն ինչ-որ ժամանակ ցամաքի մի ամբողջական զանգված են կազմել: Սակայն Վեգեների կենդանության օրոք այդ ենթադրությունը ճանաչում չգտավ: Հիմա երկրաբանները հաստատում են, որ Հարավային Ամերիկայի և Աֆրիկայի արմատական ապարների միջև նմանություններ կան:

Բավական է՝ հայացք նետեք գլոբուսին, որ նկատեք, թե Հարավային Ամերիկայի արևելյան ծովափը որքա՜ն լավ է ներգծվում Աֆրիկայի արևմտյան ափին: Ֆրենսիս Բեկոնը դա նկատել է դեռևս 1620 թվականին: 1912 թվականին գերմանացի գիտնական Ալֆրեդ Վեգեները մի վարկած առաջ քաշեց, որ բոլոր մայրցամաքներն ինչ-որ ժամանակ ցամաքի մեկ միասնական զանգված են կազմել: Սակայն Վեգեների կենդանության օրոք այդ վարկածը ճանաչում չգտավ: Հիմա երկրաբանները հավաստում են, որ Հարավային Ամերիկայի և Աֆրիկայի արմատական ապարների միջև նմանություններ կան:

Առաջադրանքներ

Մտածել

Մտածում եմ, մտածում էի, մտածելու եմ, մտածելու էի, մտածել եմ, մտածել էի:

Կարդալ

Կարդում եմ, կարսում էի, կարդալու եմ, կարդալու էի, կարդալու եմ, կարդացել եմ:

2.

Խոստանում էր – անկատար անցյալ

Բարձրանում էին – անկատար անցյալ

Խոնավացել էր –վաղակատար անցյալ

Բացվում են –անկատար ներկա

Տաքանում են — անկատար ներկա

Պառկում են — անկատար ներկա

Կորչում են — անկատար ներկա

. Ответьте на вопросы

1. Очень коротко расскажите о Жане Шамете.

Шамет зарабатывал на жизнь тем, что прибирал мастерские
ремесленников в своём квартале. Жил Шамет в лачуге на окраине города. Лачуга
мусорщика находилась рядом с домиками сапожников, собирателей окурков и нищих.

• Как Шамет заботился о девочке?

Шамет как мог заботился о Сюзанне, старался чем-то занять её. Он рассказывал ей  о  своей жизни, расчесывал ее волосы.

• Охарактеризуйте Шамета.

 Он был худ, остронос и из-под шляпы у него всегда торчал клок волос, похожий на хохол. Он был добрым, внимательным.

• Как вы думаете, почему Сюзанне хотелось, чтобы кто-нибудь подарил ей
  золотую розу?

У девочки не было матери, она жила с отцом – военным, а это значит, ей не хватало материнской любви, не хватало подруг. Она жила в мечтах, одной из которых была мечта о золотой розе.

3. Запомните

беспокоиться о ком-нибудь/ тревожиться за кого-нибудь
надеть что-то / одеть кого-то во что-то
предостеречь от чего-то/ предупредить о чём-то
примириться с чем-нибудь/ смириться перед чем-нибудь
уплатить за что-то /оплатить что-то

4.Из данных пар составьте словосочетания (с пред логом
или без предлога) и запишите их.

1. Вера (во что?) (победа); уверенность (в чём?) (победа).

Вера в победу, уверенность в победе.

• Любовь (к чему?) (Родина); преданность (чему?) (Родина).

Любовь к Родине, преданность Родине.

• Ценить (что?) (время); дорожить (чем?) (время).

Ценить время, дорожить временем.

• Доверять (кому?) (друг); полагаться (на кого?) (друг).

Доверять другу, полагаться на друга.

• Встретить (кого?) (герои); встретиться (с кем?) (герои).

Встретить героев, встретиться с героем.

• Беспокоить (кого?) (больной); беспокоиться (о ком?) (больной).

Беспокоить больного, беспокоиться о больном.

• Приветствовать (кого?) (победители); поздравить (с чем?) (победа).

Приветствовать победителей, поздравить с победой,

5. Спишите, раскрывая скобки с выделенными словами.

1. Люди удивлялись (чему?) (мужество) неопытного юноши. 2. Каждое утро девушка восхищалась (чем?) (восход) солнца. 3. Учитель был
   доволен (чем?) (результат) моей письменной работы. 4. Хозяин гостиницы был рад (чему?) (приезд) гостей. 5. Ему хотелось предостеречь ребят (от чего?) (ошибки) и предупредить (о чём?) (поездка) в столицу.6.Родители очень беспокоились (о ком?) (сын), бабушка тоже тревожилась (за что?) (здоровье) внука. 7. Генерала не покидала вера (во что?)

Люди удивлялись мужеству неопытного юноши. 2. Каждое утро девушка восхищалась восходом солнца. 3. Учитель был
доволен результатом моей письменной работы. 4. Хозяин гостиницы был рад приезду гостей. 5. Ему хотелось предостеречь ребятошибки и предупредить о поездке в столицу.6.Родители очень беспокоились о сыне, бабушка тоже тревожилась за здоровье внука. 7. Генерала не покидала вера в победу.

6. Восстановите текст, заполнив пропуски.
В Москве создали Институт русского языка А. С. Пушкина. Он расположен на улице Волгина. В этом институте учатся иностранные студенты, которые изучают язык в своих странах, аспиранты и стажёры, преподаватели русского языка . Они приехали из разных стран мира, из разных городов и областей России. Каждый год здесь учится 4500 студентов из разных стран . Преподаватели и сотрудники Института русского языка имени А. С. Пушкина работают в других странах, например, в Индии, в Нигерии, в Англии, в Китае, в Алжире. Они преподают русский язык, читают лекции, выступают на научных конференциях . Они создают учебники русского языка.
В Москве есть гостиница, где живут не только преподаватели, стажёры и аспиранты, но и российские слушатели этого института, есть актовый зал, столовая, научная библиотека, много современных аудиторий.
Здесь есть Пушкинский клуб, который помогает слушателям лучше узнать великого
русского поэта Пушкина, время, в которое он жил, какую роль он сыграл в русской литературе. Пушкин былсоздателем русского литературного языка, поэтому Институт русского языка носит его имя.

7. Поставьте слова в нужном падеже, употребите предлоги.
Линда) 18 лет. Она приехала из Минска недавно. Сейчас она учится в университете. Здесь она изучает русский язык, математику, черчение. Линде нравится русский язык, потому что он трудный, но интересный. Линда живет в Минске недавно. Она уже хорошо знает город, улицы, площади, проспекты. Линда уже была в музеях и в театре, ходила на выставку и в цирк. Недавно
в субботау она ездила в Витебск. Она ездила на поезде. Линда приехала в  Витебск и рассказала, какой это красивый город. У Линдаы есть друзья и подруги. Она хорошо играет в теннис, но не любит футбол. Линда любит смотреть «Новости» по телевизор. В ее комнате нет телевизора и телефона, но есть компьютер.

8.Составьте и запишите словосочетания, раскры все
скобки и вставляя предлоги НА или В.

1. Поехать на Кавказ. Приехать в Сочи.
2. Отдохнуть в Киев. Погостить на Урал.
3. Быть в театре. Быть на концерте. Быть в цирке.
4. Работать на заводе. Работать в институте. Работать на фабрике.
5. Жить в городе. Отдыхать на море. Плавать в море.
6. Отдыхать в санатории. Приехать на лечение.
7. Плавать в бассейне. Загорать на пляже. Отправиться в горы.

9. Закончите предложения.
1. Ван чувствует себя плохо, потому что у него болит зуб. 2. У него болит голова, поэтому он не пойдет на работу. 3. У него высокая температура, поэтому он сдаст тест на коронавирус. 4. Нина была больна, поэтому купила в аптеке лекарства. 5. Она ходила к врачу, потому что у нее болела нога. 6. Она купила лекарство, потому что у нее была высокая температура.

Առաջադրանք 1

1)2x+4x+6x-60=60

2x+4x+6x=60=60

12x=120

X=120:12

X=10

2)2(x+5)=20

2x+2*5=20

2x+10=20

2x=20-10

2x=10

X=10:2

X=5

3)12x+4x-15x=99-9

16x-15x=90

X=90

4)100+x+45x-24x=21x+6500

X+45x-24x-21x=6500-100

8.  2x-y+4=0

Ա)2*1+2+4=0

8 ± 0   պատ.ոչ:

2*0-4+4=0

0+0     պատ.այո:

2*(-2)-1+4=0

-4-1+4=0

-1±0  պատ.ոչ

Դ)2*3-4+4=0

6-4+4=0

6+0    պատ.ոչ:

Ե)2*5-0+4+0

10-0+4=0

14±0     պատ.ոչ:

Զ)2*(-2)-0+4=0

-4-0+4-0

0=0   պատ.այո:

9.(1,3)

Ա)2x-3y+5=0

2*1-3*3+5=0

2-9+5=0

-2±0   պատ.ոչ:

Բ)-x+y-2=0

-1+3-2=0

0=0    պատ.այո

Գ)x-y-6=0

1-3-6=0

-8±0   պատ.ոչ

Դ)7x-3,2y+4=0

7*1-3,2*3+4=0

7-9,6+4=0

1,6±0  պատ.ոչ:

Ե)x+2y-7=0

1+2*3-7=0

1+6-7=0

0=0   պատ.այո:

Զ)0*x-7y+21=0

0*1-7*3+21=0

0-21=21=0

0=0   պատ.այո:

10.

Ա)x+y-5=0

       Պատ.(2;3),(3;2),(1;4):

Բ)y-5=0

           Պատ.5

Զ)2x-y+2=0

              Պատ.(-1,0),(1,3),(2,6):

Դ)x+3=0

         Պատ.-3:

Տրված գոյականներից, ածականներից, դերանուններից, մակբայներից և ձայնարկություններից բայեր կազմի´ր:

Ա. Ծաղիկ-ծաղկել, քար-քարանալ, անուն-անվանել, քարոզ-քարոզել, ձև-ձևացնել:
Բ. Մեծ-մեծանալ, բարձր-բարձրանալ, կարմիր-կարմրել, տափակ-տափակել, սուր-սրել:
Գ. Ոչինչ-ոչնչանալ, բոլոր-, նույն-նույնականացնել, ամբողջ-ամբողջանալ:
Դ. Կրկին-կրկնել, արագ-արագանալ, դանդաղ-դանդաղել, հաճախ-հաճախել:
Ե. Վա՜յ, մկըկը-մկկալ, տը՜զզ-տզալ, թրը՛խկ-թրխկալ:

2. Տրված բայերից նորերն ստացի´ր` դրանք բաղադրելով Բ խմբի նախածանցների հետ:

Ա. Նայել, կառուցել, գրել, ճառել, դառնալ, հայտնել:
Բ.Անդր, վեր, արտ, հակ, մակ, ստոր:

Վերանայել, վերակառուցել մակագրել, հակաճառել,անդրադառնալ,  արտահայտել:

3.Փակագծերի բայերը պահանջված ձևով գրի՛ր  Ա և Բ տեքստերում բայերի ժամանակները համեմատի՛ր:

Ա. Գերմանիայի դպրոցներում կատարված ուսումնասիրություններից պարզվեց, որ քաղաքի երեխաները գյուղական կյանքի մասին ոչ մի պատկերացում (չունեն): Օրինակ, նրանցից շատերը (կարծում են), որ կաթր ֆաբրիկայում (պատրաստվում է):

Կրթության նախարարությունը դրությունը շտկելու նպատակով պահանջել է, որ բոլոր քաղաքների կենդանաբանական այգիներում կովեր (ցուցադրվեն) և օրվա մեջ երեք անգամ (կազմակերպվի) նրանց կիթը:

Բ. Գերմանիայի դպրոցներում կատարված ուսումնասիրություններից պարզվել էր, որ քաղաքի երեխաները գյուղական կյանքի մասին ոչ մի պատկերացում (չունեին): Օրինակ, նրանցից շատերը (կարծում էին), որ կաթը ֆաբրիկայում (պատրաստվում էր):

Կրթության նախարարությունը դրությունը շտկելու նպատակով պահանջել էր, որ բոլոր քաղաքների կենդանաբանական այգիներում կովեր (ցուցադրվեին) և օրվա մեջ երեք անգամ (կազմակերպվեր) նրանց կիթը:

4. Ա և Բ տեքստերը համեմատի՛ր և տարբերությունները գտի՛ր: Ո՞ր տեքստում է կոնկրետ այծյամների մասին պատմվում, և որտե՞ղ` ընդհանրապես այծյամների:

Ա. Փոքր եղջերուներ են այծյամները: Նրանց մարմինը համեմատաբար կարճ է, վիզը՝ երկար: Մորթին ամռանը շիկակարմիր է, ձմռանը` գորշ: Անտառը նրանց և՛ , արոտավայրն է, և՛  թաքստոցը:

Ամռանն արածում են հով ժամանակ, իսկ ցերեկվա շոգին թաքնվում են: Ցուրտ օրերին կեր են հայթայթում օրվա ցանկացած ժամի: Առատ ձյան ժամանակ դուրս են գալիս ճանապարհները: Ունեն սուր հոտառություն, տեսողություն ու լսողություն: Շատ լավ լողում են:

Մայիսին մայր այծյամն ունենում է 1-2 ձագ: Երկու շաբաթ հետո փոքրիկները կարողանում են իրենց մոր նման արագ վազել: Նրանք մոր հետ շրջում են, մինչև որ մայրը նորից ձագեր է ունենում:
Եղջյուրներ ունենում են միայն արու այծյամները: Եղջյուրներն սկսում են աճել ձմռանը: Սկզբում եղջյուրներն ունենում են մեկ ուղղաձիգ ճյուղ: Դեկտեմբերին դրանք ընկնում են, և հունվարից աճում են նոր եղջյուրներ, որոնք գարնանը ճյուղավովում են: Այծյամներն ապրում են մինչև տասնվեց տարի:

Բ. Փոքր եղջերուներ էին այծյամները: Նրանց մարմինը համեմատաբար կարճ էր, վիզը` երկար: Նրանց մորթին ամռանը շիկակարմիր էր, ձմռանը` գորշ: Անտառը նրանց և՛ արոտավայրն էր, և՛ թաքստոցը:

Ամռանն արածում էին հով ժամանակ, իսկ ցերեկվա շոգին թաքնվում էին: Ցուրտ օրերին կեր էին հայթայթում օրվա ցանկացած ժամի: Առատ ձյան ժամանակ դուրս էին գալիս ճանապարհները: Ունեին սուր հոտառություն, տեսողություն ու լսողություն: Շատ լավ լողում էին:

Մայիսին մայր այծյամն ունեցավ 1-2 ձագ: Երկու շաբաթ հետո փոքրիկները կարողացան իրենց մոր նման արագ վազել: Նրանք մոր հետ շրջեցին, մինչև որ մայրը նորից ձագեր ունեցավ: Եղջյուրներ ունեցան միայն արու այծյամները: Եղջյուրներն սկսեցին աճել ձմռանը: Սկզբում եղջյուրներն ունեին մեկ ուղղաձիգ ճյուղ: Դեկտեմբերին դրանք ընկան, և հունվարից աճեցին նոր եղջյուրներ, որոնք գարնանը ճյուղավորվեցին: Այծյամներն ապրեցին մինչև տասնվեց տարի:

Ա տեքստը կոնկրետ այծյամների մասին է պատմում, իսկ Բ տեքստը` պատմում է ընդհանրապես այծյամների մասին:

5. Գտի՛ր սխալ գրությամբ բառերը և ուղղի՛ր:

Ա. Երփներանգ, արփի, փրփրել, փափուկ, սրփազան /սրբազան/, ճամփորդ, համփերություն /համբերություն/, դափնի, շամփուր:
Բ. Կարթ,խորթ, զվարթ, պարթև, նյարթ /նյարդ/, թարթել,երթվել /երդվել/, փարթամ:

6. Որտեղ անհրաժեշտ է, ը գրի՛ր:

Անակը.նկալ, անը.մբռնելի, օր.ստօրե, ակ.նթարթ, անը.նդմեջ, լուսն.կա, մթ.նկա, համը.նդհանուր, մերթ.ընդմերթ, անը.նթեռնելի,ակ.նհայտ, անը.նդհատ, անհյուր.նկալ, սրը.նթաց:

7. Բաց թողնված տառերը լրացրո՛ւ:

«Օդ.ային ամրոց» արտահայտությունը նշանակում է ան.պտուղ երև.ակայ.ություն, իզուր երազանք., անիրագործելի պլանն..եր: Այդ արտահայտությունը վերագրում են քրիստոն.եա.կան քարոզին. Ավգուստիանոսին, որն իր աշխատությունն..երից մեկում խոսում է օդ.ային շինարարության մասին: Հետագայ.ում մարդիկ. այդ արտահայտությունը գործածում են ձև.ափոխված` «Օդ.ային ամրոց» ձև.ով:

8. Տրված բառերը գրի՛ր տեքստում հանդիպող հոմանիշների փոխարեն: Տրված և ստացված տեքստերը համեմատ՛իր:

 Տարի, ծածկոց, ձգողություն, բացատրություն տալ, մասին, լինել, հողագունդ, հայտնի դառնալ, ազդեցություն:

1687 թվականին Իսահակ Նյուտոնը բացատրել Է Երկրագնդի ջրային թաղանթի վրա երկնային մարմինների ներգործության պատճառը: Դա տեղի Է ունեցել այն նույն թվականին, երբ հրապարակվել էր տիեզերական ձգողականության վերաբերյալ օրենքը:

1687 տարում Իսահակ Նյուտոնը բացատրություն ` տվել հողագնդի ջրային ծածկոցի վրա երկնային մարմինների ազդեցության պատճառը: Դա եղել է այն նույն տարում, երբ հայտնի էր դառել տիեզերական ձգողության մասին օրենքը:

9.Գրի՛ր տրված հոմանիշներից մեկը:

 1901 թվականից  շնորհվում են Նոբելյան ամենամյա մրցանակները` ըստ շվեդացի ինժեներ,  մեծահարուստ գործարանատեր Ալֆրեդ Նոբելի կտակի: Նա մոտ յոթանասուն միլիոն շվեդական կրոն էր  կտակել, որի տոկոսներն ամեն տարի  բաշխվում են ֆիզիկայի, քիմիայի, բժշկության կամ ֆիզիոլոգիայի բնագավառներում  խոշոր հայտնագործություններ կատարող գիտնականներին  ակնառու գրական ստեղծագործության հեղինակին և նրան, ով տարվա  ընթացքում ամենաշատ ներդրումն է ունեցել ազգերի միասնության, ստրկության վերացման կամ եղած բանակների պակասեցման ու խաղաղությունը պահպանելու  գործում:

10. Հոմանիշների հինգ զույգ առանձնացրո՛ւ:

Ընչազուրկ – աղքատ

սրընթաց – արագընթաց

անընկճելի —  անկոտրում

դյուրաթեք – ճկուն

դյուցազնական — հերոսական

Ձին և խխունջը

Կար մի ձի, որը շատ ինքնավստահ և հպարտ էր : Մի օր ձին հանդիպեց մի խխունջի, որը շատ դանդաղ էր շարժվում: Ձին ասաց.

 -Այ խխունջ, մենք պետք է մրցենք :

  Ձին հարցրեց բարկացավ խխունջը այդ առաջարկից թե ոչ: «Լավ, մենք կմրցենք  կիրակի օրը», — ասաց խխունջը: Խխունջը գնաց տուն և  կանչեց բոլոր խխունջներին:

Խորամանկ խխունջը պատմեց մյուսներին սպասվող մրցավազքի մասին  ,նաև պատմեց թե ինչ հնարք է մտածել ձիուն հիմարեցնելու համար:

Մրցավազքի օրը խխունջները թաքնվեցին տարբեր տեղեր միմյանցից մի փոքր հեռավորության վրա ՝ մրցավազքի սկզբնակետից մինչև ավարտական գիծ: Մրցարշավը սկսվեց, մի քիչ վազելուց հետո ձին նայեց հետ և չտեսավ խխունջին, խխունջը առջևում էր: Ձին ավելի արագ սկսեց վազել, բայց խխունջը դեռ առջևում էր: Ձիու սիրտը սկսեց ավելի արագ բաբախել:

Ինչքան էլ արագ էր փորձում ձին վազել, խխունջը նորից առջևում էր: Ուժասպառ եղած ձին վերջապես հանձնվեց .

— Լավ ես պարտվեցի, — ասաց նա:

 

1. Քառակուսու կողմի երկարությունն արտահայտվում է բնական թվով։ Նրա պարագիծը գտնելիս աշակերտը ստացավ մի բնական թիվ, որը վերջանում էր կենտ թվանշանով։ Բացատրե՛ք, թե ինչու կարելի է պնդել, որ նա սխալ է թույլ տվել։

Քառակուսու պարագիծը չորս հավասար կողմերի գումար է, հետևաբար՝ այն պետք է բաժանվի 4-ի։ Կենտ թվանշանով վերջացող թիվը չի կարող բաժանվել 4-ի։

2.Ունենք արտաքուստ միանման 26 մետաղադրամ։ Գիտենք, որ նրանցից մեկը սնամեջ է։ Ինչպե՞ս նժարավոր կշեռքով միայն երեք կշռումով որոշենք, թե որն է այդ մետաղադրամը։

26 բաժանում ենք 3 մասի՝ 9, 9, 8։ Կշեռքի մի կողմում դնում ենք 9, մյուսում նույնպես 9։ Եթե նրանցից մեկի քաշը փոքր եղավ մյուսից՝ շարունակում ենք փնտրել այդ փոքր խմբի մեջ։ Իսկ եթե հավասար եղան՝ վերցնում ենք 8 մետաղադրամներով խումբը։ Այն նույնպես բաժանում ենք երեք մասի և շարժվում ենք նույն ալգորիթմով։ Վերջում կստանանք ուղիղ 3 կշռում։

3.Ասում են, որ այն հարցին, թե ինքը քանի աշակերտ ունի, մեծ փիլիսոփա և մաթեմատիկոս Պյութագորասը պատասխանել է. «Իմ աշակերտների կեսն ուսումնասիրում է մաթեմատիկան, մեկ քառորդը՝ բնությունը, մեկ յոթերորդը ժամանակն անցկացնում է
լուռ խորհրդածությունների մեջ, իսկ մնացած մասը 3 օրիորդներ են»։
Քանի՞ աշակերտ ուներ Պյութագորասը։

Նշանակենք Պյութագորոսի աշակերտների քանակը x

25x = x – 3

25x = 28 (x – 3)

25x = 28 x — 28•3

84 = 28 x — 25 x

84= 3 x

x = 28

Պատ`28

4.Մի իմաստունի հաջողվեց, 1, 2, 3 և 4 թվանշանները երկուական անգամ օգտագործելով, գրել այնպիսի ութանիշ թիվ, որի գրառման մեջ երկու 1-երի միջև կա միայն մեկ թվանշան,  2-ների միջև՝ երկու, 3-ների միջև՝ երեք, 4-երի միջև՝ չորս թվանշան։
Կռահե՛ք, թե ինչ թիվ էր գրել իմաստունը։

41312432

Առաջադրանքներ

1. Ո՞ր շարքի բոլոր դերանուններ են որոշյալ:
1. միմյանց, յուրաքանչյուր, ինչ, երբ
2. ամեն ինչ, համայն, ամեն մի, ողջ
3. որտեղ, քանի, ինչպես, ինչու
4. իրար, որերորդ, քանիսը, այլ

2.  Ո՞ր շարքի բոլոր դերանուններ են հարաբերական:
1. ով, ինչ, երբ, սույն
2. ողջ, քանի, ինչու, որ
3. որտեղ, քանի, ինչպես, ինչու
4. իրար, որերորդ, քանիսը, այլ

3. Ո՞ր շարքի բոլոր դերանուններ են ցուցական:
1. ողջ, ամբողջ, միևնույն, ամենայն
2. համայն, սույն, միևնույն, ինչ
3. այսպես, այդպես այնպես, որքան
4. սա, դա, նույնտեղ, այնչափ

4. Դո՛ւրս գրել դերանունները և խմբավորե՛լ ըստ տեսակների։ Հոլով, թիվ կամ դեմք ունեցող դերանունների դեպքում նշե՛լ դրանք։
Մկան թագավորը հրաման է տալիս, կանչում իր մոտ չղջիկին և ասում. «Ա՛յ
անպիտան, դու մուկ ես, ո՞ւր ես թաքնվում, ինչի՞ տուրք չես տալիս»։ Չղջիկը բաց է անում թևերը և ասում. «Ես ինչի՞ պիտի տուրք տամ քեզ, չե՞ս տեսնում սրանք. Ես թռչուն եմ, ես որտեղի՞ մուկն եմ»։ Մկան թագավորը գրում է թռչունների թագավորին, թե այս տեսակ մի թռչուն կա. ինչի՞ դու նրանից տուրք չես վերցնում։ Թռչունների թագավորը սա որ լսում է, կանչում է չղջիկին, ասում. «Եթե թռչուն ես, մեր օրենքը ինչի՞ ես խախտում, ինչի՞ տուրք չես տալիս»։ Չղջիկը բաց է անում բերանը, ցույց տալիս ատամները և ասում. «Ես մուկ եմ, թռչունը բա ատամներ կունենա՞»։ Թռչունների թագավորը մնում է շվարած, գլուխը կորցրած։ Այսպես, չղջիկը, երկուսին էլ խաբելով, մինչև հիմա էլ իր համար հանգիստ ապրում է առանց տուրք տալու։

Իր, դու, Ես, այս, նրանից, սա, որ, մեր, Այսպես

5. Առաջին երկու և վերջին երկու նախադասությունները դարձրո՛ւ մեկական նախադասություն, մի  նախադասություն էլ հանի՛ր և տեքստը փոխադրի՛ր երեք նախադասությամբ:
«Ալոն» աշխարհում ամենատարածված բառերից է: Այսօր դա գործածվում է հեռախոսային խոսակցությունների ժամանակ: Բայց բոլորը չեն, որ հասկանում են «ալոն»: Դա շատ ավելի հին է, քան հեռախոսը: Մինչև հեռախոսի գյուտն այդ բառը նավերի վրա է օգտագործվել՝ խոսափողով կանչերի ժամանակ: «Ալո» նշանակում է «լսում եմ»:

«Ալոն» աշխարհում ամենատարածված բառերից և այսօր դա գործածվում է հեռախոսային խոսակցությունների ժամանակ: Դա շատ ավելի հին է, քան հեռախոսը: Մինչև հեռախոսի գյուտն այդ բառը նավերի վրա է օգտագործվել՝ խոսափողով կանչերի ժամանակ և նշանակել է «լսում եմ»:

6. Տեքստը փոխադրի՛ր  երեք—չորս նախադասությամբ:
Կրիան ու նապաստակը վիճեցին, թե ո՛վ է ավելի արագ վազում , որոշեցին մրցել , նշեցին հանդիպման տեղը ու բաժանվեցին: Նապաստակը չէր կասկածում, որ ինքն իսկապես արագավազ է, ճամփեզրին պառկեց , մուշ-մուշ քնեց, որ մի քիչ հանգստանա: Իսկ կրիան հասկանում էր, որ ինքը դանդաղաշարժ է, դրա համար էլ առանց հանգստանալու վազում էր ու վազում և Այդպես նա քնած նապաստակից առաջ անցավ  ու նվաճեց հաղթողի պարգևը:
Այդպես է, երբ բնական ընդունակությունները չեն օգտագործվում, աշխատասիրությունը հաղթում է:

7. Հետևություններից ո՞րն է (որո՞նք են) համապատասխանում տեքստին: Ընտրությունդ հիմնավորի՛ր: Կարող ես նաև այլ հետևություն անել:
Արագիլին հարցրին.
— Իմաստո՛ւն հավք, ինչո՞ւ ես անվերջ մի ոտքի վրա կանգնում:
Պատասխանեց.
-Որպեսզի գոնե մի քիչ թեթևացնեմ աշխարհի բեռը:
Հետևություն
ա) Մարդիկ մեծամիտ են ու շատ կարևորում են իրենց: Նրանց թվում է, թե իրենք են տանում աշխարհի հոգսը, և իրենցից է կախված, թե աշխարհն ինչպե՛ս է ապրում:
բ) Կա մարդ, որ այնքան բարի է, աշխարհի ու մարդկանց նեղություն չտալու համար պատրաստ է «մեկ ոտքի վրա» ապրելու: Իր կյանքը կդժվարացնի, միայն թե ուրիշների համար հեշտ լինի:
գ) Ծույլ մարդիկ, իրենց բան ու գործը թողած, ամբողջ օրը կարծես աշխարհի հոգսն են հոգում:
դ)Կան պարծենկոտ մարդիկ, որոնք իրենց ամենասովորական արարքները շատ են կարևորում ու դրանք վեհ գաղափարներով բացատրում:
ե) Բոլոր մարդիկ  պիտի մեկ ոտք ունենան, որ երկրի բեռը թեթև լինի:
զ) Մարդիկ պետք է հարգեն դիմացինների սովորությունները և դրանց  վերաբերող ավելորդ հարցեր չտան, թե չէ երբեմն շատ անհեթեթ պատասխաններ կլսեն: Ամեն ինչ չէ, որ բացատրելի է:
է) Մարդիկ այնքան եսասեր ու շահամոլ  են, որ երբեք մի թռչունի չափ անգամ չեն մտածի  իրենց երկրի մասին:

Ցուցական դերանուններ

Опубликовано 14.04.2020

Ցուցական դերանուններ. մատնացույց են անում առարկա, հատկություն, քանակ, գործողության տեղ և ձև՝ առանց դրանք անվանելու:
1.Ընդգծի՛ր ցուցական դերանունները:
Դա առաջին գրադարանն է Հայաստանում:
—Սա է իմ ասելիքը, ավելացնելու ոչինչ չունեմ:
-Ձեր ասած խանութը գտնվում է այստեղ՝ այս փողոցում:

Սա, դա, նա ցուցական դերանունները գործածվում են և՛ անձի, և՛ իրի փոխարեն: 
Ցուցական դերանունների հոլովումը: 
Ուղղական   սա     սրանք    դա      դրանք    նա    նրանք
Սեռական    սրա   սրանց
Տրական      սրան    սրանց
Հայցական
Բացառական
Գործիական
Ներգոյական

Այլ ցուցական դերանուններ ՝ այս, այդ, այն, այստեղ, այդտեղ, այնտեղ, այսքան, այդքան, այնքան, այսպես, այդպես, այնպես, այսչափ, այնչափ, այդչափ…

Ցուցական դերանունները կազմությամբ լինում են պարզ, բարդ:
2. Նշել տրված ցուցական դերանունների կազմությունը՝  այսքան, սա, այսչափ, նույնտեղ, այն, դա, այսպես, այնտեղ,  այդ, սույն, մյուս, այնպիսի:
պարզ- այս, այդ, այն
բարդ- այստեղ, այդտեղ, այնտեղ, այսքան, այդքան, այնքան, այսպես, այդպես, այնպես, այսչափ, այնչափ, այդչափ…

3. Սա ինձ համար ամբողջն է:  Գտի՛ր ենթական:
Բնակարանի տերերը սրանք են: Գտի՛ր ստորոգյալը:

Կետադրե՛լ տեքստը.

Արև: Մի կեսօր Կաքավաբերդի քարափով բարձրանում էին երեք ձիավոր։ Ոչ միայն զգեստից,  այլև ձի նստելուց երևում էր, որ առաջին երկու ձիավորը քաղաքի մարդիկ են և չեն տեսել ո՛չ Կաքավաբերդը, ո՛չ նրա քարափը։

Երրորդ ձիավորը նրանց ուղեկցում էր, և մինչդեռ առաջինները պինդ բռնել էին ձիերի բաշից, համարյա թե կռացել` հավասարակշիռ մնալու,— վերջին ձիավորը քթի տակ մռմռում էր մի երգ`մելամաղձոտ ու հուսահատ, ինչպես ամայի ձորը,  տխուր քարափը և հեռավոր գյուղը։

Բերդի գլխին նստած ամպը վարագույրի պես մե՛կ ետ էր քաշվում, երևում էին պարիսպները, մե՛կ ծածկում էր կատարը։ Առաջին ձիավորը աչքը պարիսպներից չէր հեռացնում։ Նրա գլխում բերդի պատմությունն էր, մագաղաթյա մատյաններում գրած խոսքերը իշխանական օրերի մասին, երբ զրահապատ ձիերի սմբակները դոփում էին երկաթյա մուտքի առաջ, և ավերից դարձող նրա համհարզները ճոճում էին նիզակները։ Ակնոցի արանքից նրա ուսյալ աչքերը տեսնում էին զրահավորներին, մագաղաթյա մատենագրին` եղեգնյա գրչով նրանց գովքը հորինելիս, և նա լսում է հնօրյա ձիերի դոփյունը։ Ի՜նչ դժվար էր նրա համար քարափը, որով քարայծի նման մագլցում էին երբեմնի տերերը։