Գրականություն

Դուրս գրել որոշիչները։

ՊՏՈԻՂԴ ՔԱՂՈՂ ՉԿԱ

Պտուղդ քաղող չկա,Մասրենի, սարի մասրենի,Պատիվդ պահող չկա,Մասրենի, բարի մասրենի։Ասում են՝ էլ մարդ չկա,Որ փնտրի քնքշանքդ փշոտ,Քեզ գրկի ու տաքանա,Մասրենի, ժայռի մասրենի։Երեսիդ նայող չկա,Մասրենի, վայրի մասրենի,Կրքերիդ կրակը քեզ Թող այդպես այրի, մասրենի…Կանգնել ես քո բարձունքին,Մեկուսի, մենակ, մենավոր…Իմ երես առած դարումԴու լքված այրի, մասրենի։

ԱՆՈՒՆԴ ՏԱԼԻՍ

Հայաստա՛ն, անունդ տալիս,Ժայռի մեջ մի տուն եմ հիշում,Ալևոր կամուրջի հոնքին Ծիծեռի մի բույն եմ հիշում,Թեքված մի մատուռ եմ հիշումԵվ բերդի տեղահան մի դուռ,Ավերակ տաճարի մի վեմԵվ բեկված մի սյուն եմ հիշում:

Հիշում եմ լքված մի թոնիր,Բերանին մամռոտած մի խուփ,Մամռոտած որմի խոռոչում Մասրենու վարսաթափ մի թուփ,Աշխարհի քարերին մաշված,Աշխարհից խռոված մի ցուպ,-Եվ հեռվում ինչ-որ ուշացած Ձիերի դոփյուն եմ հիշում:

Արևոտ մի սար եմ հիշում,Ճակատին ձյունի պատառիկ,Սարն ի վար բարակ մի առու-Շուրթերին հայրեն ու տաղիկ,Ցորենի կանաչ արտի մեջ Առվույտի կապույտ մի ծաղիկԵվ արտի եզրին՝ մենավորՄի բարդու շրշյուն եմ հիշում:

Թթուներ

Թթուները բարդ նյութեր են որոնց բաղադրության մեջ առկա են ջրածնի ատոմներ որոնք կարող են տեղակայվել մետաղյա ատոմներից և թթվային մնացորդներ։

անթթվածին թթուներ

+1HnA-n

+1H-1f փտորաջրածնական թթու

+1H-1CE

HBr

HI

+1H2S2

Ազոտային թթու

HNO2

HNO3

H2SO

H2SO4

H2CO3

H3PO4

HPO3

փոսփորական թթու

H3PO3

CH3COOH

Գրականություն

Գորտը։ Ռ․ Ագուտագավա

Ես նստած եմ հին լճակի մոտ, որ լեցուն է գորտերով: Լճակի եզրերին խիտ աճել են որձախոտն ու շաքարեղեգը: Ափին՝ շաքարեղեգի և որձախոտի վրա հակված, քամու տակ հաճելի շրշում են բարձրիկ ուռիները: Իսկ դրանց գլխավերևումամառային կապույտ երկինքն է, և այնտեղ շողշողում են, հանց ապակու բեկորներ, ժանյակավոր ամպերը: Եվ այդ ամենի արտացոլանքը լճակում շատ ավելի գեղեցիկ տեսք ունի, քան իրականության մեջ: Լճակում ապրող գորտերը ողջ օրն անձանձիր կռկռում են կըռ, կըռ: Բայց իրականում գորտերի միջև կատաղի վեճեր են տեղի ունենում: Սխալ կլիներ պնդելը, թե գորտերը խոսում էին միայն Եզովպոսի ժամանակներում: Գորտերից մեկը շաքարեղեգի տերևներիցմեկի վրա տեղավորված և իրեն համալսարանական պրոֆեսոր երևակայելով՝ հայտարարեց.— Ինչի՞ համար գոյություն ունի ջուրը: Այն բանի համար, որ մենքգորտերս, կարողանանք լողալ: Ինչի՞ համար գոյություն ունեն միջատները: Այն բանի համար, որ մենք կարողանանք նրանցով սնվել:— Ճիշտ է, ճիշտ է,- գոչում էին լճակում նստած գորտերը: Լճակի ողջ մակերեսը, որում արտացոլվում էին երկինքը, խոտը և ծառերը, համարյա ամբողջովին լցված էր գորտերով, և այդ պատճառով նրանց հավանության բացականչությունները բավական ազդեցիկ էին հնչում: Այդ պահին զարթնեց ուռենու բնի մոտ քնած օձը, ում արթնացրել էր տաղտկալի կռկռոցը: Գլուխը բարձրացնելով, նա նայեց լճակի կողմը և քնատ թուքը կլլեց:— Ինչի՞ համար գոյություն ունի երկիրը: Այն բանի համար, որ նրա վրա աճեն ծառերն ու խոտը: Որպեսզի ստվեր ստեղծեն մեզ համար՝ գորտերիս: Հետևաբար, կարելի է պնդել, որ ողջ երկիրը գոյություն ունի մեզ համար գորտերիս:— Ճիշտ է, ճիշտ է:Երկրորդ անգամ լսելով հավանության բացականչությունները, օձը մտրակի պես պրկվեց: Նա անաղմուկ սողաց դեպի շաքարեղեգը, և սև աչքերը փայփլացնելով՝ սկսեց ուշադիր զննել, թե ինչ է տեղի ունենում լճակում:Շաքարեղեգի տերևի վրա բազմած գորտը, առաջվապես իր վիթխարի բերանը լայն բաց արած, հռետորություն էր անում.— Ինչի՞ համար գոյություն ունի երկինքը: Այն բանի համար, որ նրանից կախված լինի արևը: Հետևաբար, կարելի է պնդել, որ ողջ երկինքը գոյություն ունի մեզ համար՝ գորտերիս: Այսպիսով, և ջուրը, և խոտը, և ծառերը, և միջատները, և երկիրը, և երկինքը, և արևը գոյություն ունեն մեզ համար՝ գորտերիս: Այսպիսով, անհերքելի է այն փաստը, որողջ տիեզերքը գոյություն ունի մեզ համար: Բացատրելով ձեզ այդ փաստը, ես դրա հետ մեկտեղ՝ կկամենայի շնորհակալ լինել Ամենազորին այն բանի համար, որ տիեզերքը նա ստեղծել է մեզ համարգորտերիս: Հայացքը երկինք ուղղելով և մոլեգին աչքերը պտտեցնելով, գորտը դարձյալ լայն բաց արեց իր վիթխարի բերանն ու ազդարարեց.

Թող սուրբ լինի անունը քո, տեր… Չհասցրեց նա ավարտել, երբ առ նա սուրաց օձի գլուխը, և պերճախոս գորտը հայտնվեց օձի երախում:

— Կըռ, կըռ, դա սարսափելի է:

— Կըռ, կըռ, դա սարսափելի է:

— Սարսափելի է, կըռ, կըռ: Մինչ լճակի ցնցված բնակիչները ճչում էին, օձը հանգիստ կուլ տվեց գորտին և թաքնվեց շաքարեղեգի մացառուտներում: Այդժամ մի այնպիսի իրարանցում սկսվեց, որ դեռևս երկրի երեսին չէր տեսնվել, համենայն դեպս, այն ժամանակվանից, ինչ գոյություն ուներ այս լճակը: Ես ինքս լսեցի, թե ինչպես մի գորտ արտասվաթոր հարցնում էր.

— Եվ ջուրը, և խոտը, և ծառերը, և միջատները, և երկիրը, և երկինքը, և արևը գոյություն ունեն մեզ համար՝ գորտերիս: Իսկ օձն ինչպե՞ս:

Օ՞ձն էլ մեզ համար գոյություն ունի:— Միանգամայն ճիշտ է:

Օձն էլ գոյություն ունի մեզ համար՝ գորտերիս, թե չէ մենք անսահմանորեն կբազմանայինք: Իսկ եթե մենք այդքան բազմանանք, ապա նեղվածք կլիներ լճակում մեր աշխարհում: Ահա թե ինչու են սողում օձերը, որպեսզի ուտեն մեզ՝ գորտերիս: Պետք է ելնել այն բանից, որ կերված գորտը զոհ է՝ մեծամասնության երջանկության համար մատուցված: Դու լիովին ճիշտ ես: Օձերն էլ գոյություն ունեն մեզհամար` գորտերիս: Ամեն բան աշխարհում, ամենայն ինչ առանց բացառության, գոյություն ունի մեզ համար՝ գորտերիս: Թող սուրբ լինի անունը քո, Տեր: Դա իմ լսած պատասխանն էր տարեց մի գորտից:

Ա․Պատմվածքը այն մարդկանց մասին է, ովքեր.

Այս պատմվածքը նրա համար է, որ մարդիկ, ովքեր կարծում են, որ սաղ աշխարհը իրենց համար է հասկանան, որ բոլոր կենդանիները նաև բույսերը կապված են իրար հետ։

 գնահատում են աշխարհն իր բոլոր գեղեցկություններով

 տարված բնության գեղեցկությամբ, չեն նկատում վտանգը

 եսակենտրոն են և մտածում են, որ աշխարհն իրենց շուրջ է պտտվում

 վստահում են Տիրոջը և համարում են, որ ամեն ինչ Աստծու կամքով է:

Ընտրությունը հիմնավորե՛ք:

Բ․ Ինչո՞ւ է անհրաժեշտ օձի դերը ստեղծագործության մեջ: Պատասխանը հիմնավորե՛ք:

Օձի դերը անհրաժեշտ է նրա համար, որ ցույց տալ, որ բոլոր աշխարհում կապված են իրար հետ։

Հանրահաշիվ 16

Երկրաչափական պրոգրեսիայի գաղափարը


Առաջադրանքներ

ա) 2

բ) այո


ա) a1=1, a2=3, a3=9, a4=27

a5=a1xq4=1×34 =81

a6=1×35=243

a7=1×36=729

բ) a1=3, a2=15, a3=75, a4=375, a5=1875

ա) ոչ

բ) այո

գ) ոչ

դ) ոչ

a1=2

a2=a1xq1=2×0,25=0,5

a3=a1xq2=2×0,0625=0,125

a4=a1xq3=2×0,015625=0,03125

Երկրաչափական պրոգրեսիա չէ:

ա)

a1=0.5, q=-2, a3=?

a3=a1xq2=0.5×4=2

a3=2

բ)

a1=-2, q=3, a4=?

a4=a1xq3=-2×27=-54

a4=-54

գ) a3=48, q=12

դ) a3=-9, q=-1,5

ե) a1=0,5, q=-2

զ)

է)

ը)

ա) x=V7x63=V441=21

բ) x=V2x18=V36=-6

գ) x=V3,2×0,2=V0,64=0,8

Ինքնաստուգում

1.Գրի’ր 96 թվի թվանշանների գումարի և տարբերության արտադրյալը:

45

2.Քանի՞ ընդհանուր պարզ բաժանարար ունեն 18 և 24թվերը:

2

3.Պարզեցրու, գրի՛ր կատարյալ տեսքով՝ (25a^2)^2( a^8)

b^225^2=625

625a^4x a^8b^2

4.Հաշվի՛ր արտահայտության արժեքը.

7x(5/14-2/21)77/42

5.Լուծիր հավասարումը՝(2-x)/3=x-3x=11/4

6.Ժամի ո՞ր մասն է տաս րոպեն:

1/6

7.1մ^2 արտահայտիր դմ^2-ով:

100դմ

8.5 արտահայտության հինգ արտադրիչը գրիր արմատանշանի տակ:

5×5=25

3×25=75

9.Քանի՞ երկնիշ թիվ կարելի է կազմել {0, 1, 2} բազմության տարրերով, առանց թվանշանի կրկնության:

4

10.Թվաբանական պրոգրեսիան ունի յոթ անդամ, ընդ որում a7=3. 5/6, d=1/6: Գտիր a1:

A1=17/6=2.5/6

11.Տրված է թվաբանական պրոգրեսիա: Հաշվիր՝ S11-ը, եթե a1=-2, d=4:Sn=72960

12.Գտեք բոլոր եռանիշ թվերի գումարը:99.800

13.Գտիր թիվը, եթե նրա 20% հավասար է 15:20×15=300300:3=3

14.Հաշվիր. 4 · |-6 +3|– 3 · |–7| + 2

Հանրահաշիվ 13

Թեմա՝ Թվաբանական Պրոգրեսիա

Առաջադրանքներ

ա) 7-2=5

12-7=5

22-12=10

27-22=5

բ. Ոչ

a1=3, a2=5, a3=7, a4=9, a5=11

ա) d=6

բ) a7=a1+6d=37

a8=a1+7d=43

a9=a1+8d=49

a10=a1+9d=55

ա) Պրոգրեսիա չէ

բ) Պրոգրեսիա է

գ) Պրոգրեսիա չէ

դ) Պրոգրեսիա է

a1=2, a2=-1, a3=-4, a4=-7

Պրոգրեսիա չէ

ա) a2=1, d=4

բ) a1=10, d=3

գ) a5=10, d=-2

դ) a7=-13, d=-2

ա) a2+a9=120

բ) a1+a21=24

գ) a3=24

դ) a6=80

ա) a17=6

բ) a20= -10

գ) a5=3

դ) a8=14

Թվաբանական պրոգրեսիաներ

վաբանական պրոգրեսիաներ

Տեսական նյութ

Առաջադրանքներ

1. Հաջորդականություններից որո՞նք են թվաբանական պրոգրեսիա

ա) 5, 8, 11, 14

բ) 20, 16, 12, 8

գ) 2, 4, 8, 10

դ) 5, 2, -1, -3

ե) 0, -4, -8, 12

զ) 1/2, 1/4, 1/6, 1/8

2. Հերթականությամբ գտե՛ք {an} թվաբանական պրոգրեսիայի ևս չորս անդամ։

ա) a1=3, d=5

a1=3, a2=8, a3=13, a4=18

բ) a1=23, d=-4

a1=23, a2=19, a3=15, a4=11

գ) a1=2, d=3.5

a1=2, a2=5,5, a3=9, a4=12,5

դ) a1=7, d=-0.6

a1=7, a2=6,4, a3=5,8, a4=5,2

ե) a1=- 1/6, d=1/3

a1=-1/6, a2=1/6, a3=3/6, a4=4/6

զ) a1=2√3, d=-√3

3. Գտեք {an} թվաբանական պրոգրեսիայի հինգերորդ անդամը, եթե

ա) a1=4, d=3

a5=16

բ) a1=1.3, d=-0.2

a5=0,5

գ) a1=-2.5, d=0.7

a5=0,3

ե) a1=1/3, d=1/6

a5=1

զ) a1=7-4√5, d=√5-1

4. Գտե՛ք {an)} թվաբանական պրոգրեսիայի տրված անդամի նախորդ և հաջորդ անդամները, եթե

ա) a8=21, d=4

a7=17, a8=21, a9=25

բ) a11=5, d=-7

a10=12, a12=-2

գ) a15=0, d=9

a14=-9, a16=9

դ) a20=-9.5, d=-3.5

a19=-6, a21=-13

ե) a7=3/7, d=4/7

a6=-1/7, a8=1

զ) a5=1/√2+1, d=-√2

a4=2√2-1, a6=-1

5. Գտե՛ք x-ը, եթե տրված թվերը թվաբանական պրոգրեսիա են

ա) 2, 5, x

x=8

բ) x, 7, 11

x=3

գ) 8, x, 14

x=11

դ) 5, x, 2

x=3,5

6. d տարբերությամբ (an) թվաբանական պրոգրեսիայի հետևյալ անդամներն արտահայտե՛ք a1-ով և d-ով

ա) a7

բ) a15

գ) a40

դ) ak

ե) ak+1

զ) ak-3

7 (bn) թվաբանական պրոգրեսիայում b1=19, d=7: Գտե՛ք

ա) b7=61

բ) b11=89

գ) b20=152

դ) b27=201

ե) b40=292

զ) b65=467

8. {cn} հաջորդականությունը թվաբանական պրոգրեսիա է: Գտե՛ք

ա) c8-ը, եթե՝ c1=12, d=-3

c8=c1+7d= -9

c8=-9

բ) c13-ը, եթե՝ c1=5.2, d=-0.6

c13=c1+12d=-2

c13=-2

գ) c20-ը, եթե՝ c1=-20.3, d=1.7

c20=c1+19d=12

c20=12

դ) c24-ը, եթե՝ c1=9.4, d=1.2

c24=c1+23d=37

c24=37

9. Գտեք թվաբանական պրոգրեսիայի քսանհինգերորդ անդամը, եթե

ա) 3.7; 2.2…

d=-1.5

a25=c1+24d= -32,3

a25=-32.3

բ) 18 2/3; 17…

գ) 1/4; -1…

դ) -8.75; -7.5…

d=1,25

a25=c1+24d=21.25

a25=21.25

Ստուգում (հոկտեմբեր)

1.ON հատվածի միջնակետը M(_ , _) կետն է / M կետի կոորդիանտները ինքդ նշիր/ : Գտնել N կետի կոորդինատները, եթե Օ-ն կոորդինատային համակարգի սկզբնակետն է:

M(4,6)

2×4=8

2×6=12

N(5,6)

2×5=10

2×6=12

2.Գտեք A և B կետերի հեռավորությունը, եթե՝ ա) A(_, _), իսկ B(_,_) / կետերի կոորդինատները ինքդ նշիր/:

A(2,1)

2×2=4

2×1=2

B(1,4)

2×1=2

2×4=8

3.Գտնել ABC եռանկյան AM միջնագծի երկարությունը, եթե տրված են եռանկյան գագաթները՝ A(1, 2), B(7, 3) և C(1, 9):

A(1,2)

2×1=2

2×2=4

B(7,3)

2×7=14

2×3=6

C(1,9)

2×1=2

2×9=18

4.Գտնել այն շրջանագծի հավասարումը, որն անցնում է կոորդինատների սկզբնակետով, իսկ կենտրոնը (6, 8) կետն է:

5.Գտեք այն շրջանագծի հավասարումը, որի կենտրոնը կոորդինատների սկզբնակետն է, իսկ շառավիղը r1 = 3:

Հանրահաշիվ  10

Թեմա՝ Հաջորդականություններ
Տեսությունը կարդա 
այստեղ:
Առաջադրանքներ / Նիկոլսկի դասագրքից/

Սահմանում՝Եթե յուրաքանչյուր N բնական թվի որոշակի օրենքով համապատասխանության մեջ են դրվու XN թիվը ապա ասում ենք տրված է թվային հաջորդություն… x1,x2,x3

Տալ հաջորդականություն նշանակում է՝նշել այն օրենքը որով յուրաքանչյուր N բնական թվի համար կարելի է հաշվել այդ համարի տակ գտնվող XN-ը:

AN-ը,կամ XN-ը մենք անվանում ենք ընդհանուր անդամ:

ա) Եթե յուրաքանչյուր n բնական թվի որոշակի օրենքով համապատասխանության մեջ է դրվում Xn թիվը, ապա ասում ենք տրված է թվային հաջորդականություն․ x1, x2, x3…:

բ) Տալ հաջորդականություն նշանակում է՝ յուրաքանչյուր համարի տակ գտնվող Xn-ը։

գ) ռեկուրենտ, բառային նկարագրով, բանաձևով։

ա) x1=2, x2=4, x3=6, x4=8, x5=10, x6=12

բ) 14, 16, 40

ա) Xn=n

բ) Xn=2n-1

գ) Xn=4

դ) Xn=1/n

ա) a1=2, a2=5, a5=14, a100=299

ա) a1=5, a2=8, a3=11, a4=14, a5=17, a6=20,

ա) x1=12, x10=30, x100=202

ա) a1=5, a2=8, a3=11, a10=32

գ) a1=-2, a2=4, a3= -8, a10=1024

Xn=4n-3