1.ЧЕЛОВЕК ДОЛЖЕН БЫТЬ ИНТЕЛЛИГЕНТЕН

(По Д.С.Лихачеву)

Человек должен быть интеллигентен! А если у него профессия не требует интеллигентности? А если он не смог получить образования: так сложились обстоятельства? А если интеллигентность сделает его “белой вороной”* среди его сослуживцев, друзей, родных?Нет, нет и нет! Интеллигентность нужна при всех обстоятельствах. Она нужна и для окружающих, и для самого человека.

    Многие думают: интеллигентный человек — это тот, который много читал, получил хорошее образование, много путешествовал, знает много языков. А между тем можно иметь все это и быть неинтеллигентным, и можно ничем этим не обладать в большой степени, а быть все-таки внутренне интеллигентным человеком.Образованность нельзя смешивать с интеллигентностью. Интеллигентность не только в знаниях, а в способностях к пониманию другого. Она проявляется в тысяче и тысяче мелочей: в умении уважительно спорить, вести себя скромно за столом, в умении незаметно (именно незаметно) помочь другому, беречь природу, не мусорить вокруг себя — не мусорить окурками или руганью, дурными идеями (это тоже мусор, и ещё какой).Интеллигентность надо в себе развивать, тренировать, тренировать душевные силы, как тренируют и физические. А тренировка возможна и необходима в любых условиях.

Злобная и злая реакция, грубость и непонимание других — это признак душевной и духовной слабости, человеческой неспособности жить… Толкается в переполненном автобусе слабый и нервный человек… Ссорится с соседями — тоже человек, не умеющий жить… Не умеющий понять другого человека, вечно обижающийся на других — это тоже человек, обедняющий свою жизнь и мешающий жить другим.Приветливость и доброта делают человека не только физически здоровым, но и красивым. Да, именно красивым.Лицо человека, искажающееся злобой, становится безобразным. Долг человека — быть интеллигентным перед людьми и перед самим собой.

___________________________

*”белая ворона” — человек, который резко отличается чем-либо от других.

Объясните занчение цледющих выражений:

 1.ПОБОРОТЬ ДУРНЫЕ ПРИВЫЧКИ ЛЕГЧЕ СЕГОДНЯ, ЧЕМ ЗАВТРА(КОНФУЦИЙ)

2.ХОРОШИМИ ЛЮДИ СТАНОВЯТСЯ БОЛЬШЕ ОТ УПРАЖНЕНИЯ, ЧЕМ ОТ ПРИРОДЫ.(ДЕМОКРИТ)

3.ВСЯКОЕ ИСКУССТВО, И ИСКУССТВО ВОСПИТАНИЯ ТОЖЕ, ИМЕЕТ ЦЕЛЬЮ ВОСПОЛНИТЬ ТО, ЧЕГО НЕДОСТАЕТ ОТ ПРИРОДЫ .(АРИСТОТЕЛЬ)

4.ВЕЖЛИВОСТЬ — ЭТО ПРИВЫЧКА ПРИНОСИТЬ В ЖЕРТВУ МЕЛКИЕ УДОБСТВА.(Т.ДЖЕФФЕРС

5.ТОТ, КТО НЕ ПРИОБРЕЛ КУЛЬТУРНЫХ НАВЫКОВ, — ГРУБ.(И.КАНТ)

  6.НИКОГДА НЕ БЕСПОКОЙ ДРУГОГО ТЕМ, ЧТО ТЫ МОЖЕШЬ СДЕЛАТЬ САМ.(Л.Н.ТОЛСТОЙ)

2..Тема урока : сложное бессоюзное предложения

3.Домашнее задание

а) В бессоюзных сложных предложениях, вставьте пропущенные буквы и знаки, обозначая грамматические основы. 

1. Голос его звучал тихо но твёрдо глаза блестели упрямо. (М. Горький)
2. Избы и дворы опустели все ушли на огороды копать картофель. (К. Паустовский)
3. Стояла она долго  устали ноги и глаза. (М. Горький)
4. Распахнули окна запах сосен вступил в веранду. (В. Кочетов)
5. Целый день на небе солнышко сияет целый день мне душу злая грусть терзает. (А. Кольцов)
6. Вот мои условия вы ныне(же) публично откажитесь от своей кл..в..ты и будите просить у меня извинения. (М. Лермонтов)

б)Перестройте сложносочинённые и сложноподчинённые предложения таким образом, чтобы они стали бессоюзными.

1. Если в доме тепло и безопасно, то в лесу ночью страшно и холодно.
2. Когда будет время, напиши мне.
3. Если сваривают трубы, искры летят во все стороны.
4. Я всегда рассказывал правдивые истории, но мне не верили.
5. Будьте осторожны, потому что тротуары покрылись льдом.
6. Если хочешь лучше узнать человека, то расспроси о его друзьях. 
7. Не буду передавать весь их разговор, потому что он был бесполезен и безрезультатен.
8. Мы стояли вдоль стены, потому что сесть было некуда. 
9. Одни ученики быстро разбираются в новой теме, а другим требуется для этого продолжительное время. 
10. В Японии говорят, что если родители не приучают детей к труду, то их внуки будут голодать. 

Тема урока: Косвенная и прямая речь

Классная работа:

1.Переведите прямые вопросы в косвенные.

1) На стадионе Нину спросили: «За сколько секунд ты пробегаешь стометровку?» 2) Мать спросила дочку: «Ты хочешь научиться печь пироги?» 3) Экскурсанты спрашивали: «Как раньше называлась эта улица?» 4) Отец спросил сына: «Нравится тебе работать в столярной мастерской?»

2. Расставьте знаки препинания в прямой речи.

1) Замолчи строго сказал Красильщиков. 2) Я хочу послезавтра пообедать с вами в «Праге» сказала она Никогда там не была и вообще очень неопытна Воображаю что вы обо мне думаете А на самом деле вы моя первая любовь. 3) Вы со мной говорите уже на «вы» задыхаясь сказал я вы могли бы хоть при мне не говорить с ним на «ты» Почему спросила она подняв брови. 4) Наконец Соня говорила Ну спать и простясь с ними я шел к себе… 5) Когда я подбежал к ним он взглянув на меня успел весело крикнуть А доктор здравствуйте в то время как она побледнела до гробовой синевы… 6.) Как блестят глаза сказал он Тебе не холодно

Домашняя работа: Учебник, стр . 55,упр. 98; стр. 61 упр. 112; стр 62, упр. 114;стр 63 упр.117.

1. Учитель спросил: «Почему ты не сделал домашнее задание? Что-то случилось».
2. Диктор сообщил: «Сегодня ситуация на армяно-азербайджанской границе была напряженной».
3. Сказал свидетель։ «Я могу сказать то, что я видел».
4. Врач предупредил։ «Тебе все равно придется оставаться в больнице, потому что ты не очень хорошо себя чувствуешь».
5. Воскликнул мальчик: «Да, мы наконец победили».
6. Предложил друг: «Скоро мы сможем закончить уроки вместе».

Я посоветовал товарищу посмотреть этот фильм.

Учитель сказал ученикам принести тетради.

Он ответил товарищу, что это его билет.

Он сказал тебе, что это твоя книга.

Брат напомним мне, что это моя обязанность.

Он сказал товарищу, что принесёт ему книгу.

Թեմա 6․ Խորհրդային Հայաստանի տարածքային հիմնախնդիրները /1921թ․/
ա/ Հայաստանի տարածքային պահանջները։ Մոսկվայի և Կարսի պայմանագրերը
բ/ Լոռու և Ջավախքի խնդիրը
գ/ Նախիջևանի հիմնախնդիրը
դ/ Զանգեզուրի հերոսամարտը։ Գ․ Նժդեհ
ե/ Արցախի հիմնախնդիրը /բանավոր, էջ 52-57

Առաջադրանք.

1. Ի՞նչ քայլեր ձեռնարկեց Խորհրդային Հայաստանը ազգային-տարածքային չլուծված հիմնահարցերը լուծելու համար:

ՀԿ(բ)Կ Կենտկոմում կայացած խորհրդակցությունը լսեց արտգործժողկոմ Ա. Մռավյանի զեկուցումը հարևան հանրապետությունների հետ սահմանների հաստատման մասին։ Զեկուցողի նախագահությամբ ստեղծվեց հանձնաժողով, որը զբաղվելու էր համապատասխան փաստաթղթերի պատրաստումով։ Տարածքային տարաձայնությունների լուծումն ու կարգավորումը կենտրոնացավ Անդրկովկասի կուսակցական ղեկավար մարմին ՌԿ(բ)Կ Կովկասյան բյուրոյում։ Թիֆլիսում կայացած Ս. Կիրովի հանձնաժողովի նիստում Հայաստանի ներկայացուցիչ Ալ. Բեկզադյանը առաջարկեց հաշվի առնել նաև Խորհրդային Հայաստանի ծանր դրությունը և տարածքային զիջումներ անել. Հայաստանին միացնել Լեռնային Ղարաբաղը և այլն։ Սակայն Վրաստանը և Ադրբեջանը դեմ արտահայտվեցին տարածքային փոփոխություններին։ Նրանց պաշտպանում էր հանձնաժողովի նախագահ Ս. Կիրովը։ Համաձայնություն չկայացավ նաև վրաց ադրբեջանական վիճելի հարցերում։ Հայաստանի ներկայացուցչի առաջարկով հարցը փոխադրվեց ՌԿ(բ)Կ Կովկասյան բյուրո։

2. Ի՞նչ քայլեր ձեռնարկեց 1991թ. անկախ հռչակված Հայաստանի հանրապետությունը այդ ուղղությամբ:

3. Փորձե՛ք վերլուծել Մոսկվայի և Կարսի 1921թ. պայմանագրերը: Ի՞նչ եք կարծում, հնարավո՞ր է այսօր վերաբացել-վերանայել այդ պայմանագրերը:

1921թ. փետրվարի 26-ից մարտի 16-ը Մոսկվայում կայացան ռուս-թուրքական բանակցությունները և ավարտվեցին բարեկամության ու եղբայրության մասին պայմանագրի ստորագրումով։ Հայկական պատվիրակությունը (Ալեքսանդր Բեկզադյան, Սահակ Տեր Գաբրիելյան), որ զրկվել էր բանակցություններին մասնակցելուց, այնուամենայնիվ պատրաստել էր իր առաջարկությունները, այն է՝ Կարսի մարզի, Ալեքսանդրապոլի ու Սուրմալուի գավառի վերադարձը, այսինքն 1914թ. սահմանների վերականգնում։ Կոնֆերանսի կամ բանակցությունների ընթացքում հայկական հողերի որևէ պահանջ չի ներկայացվել թուրքական պատվիրակությանը։ Անդրկովկաս-Թուրքիա կոնֆերանսը կայացավ Կարսում 1921թ. սեպտեմբերի 26-ից մինչև հոկտեմբերի 13-ը՝ Ռուսաստանի ներկայացուցչի մասնակցությամբ։ Հայաստանի պատվիրակության ղեկավարն էր արտգործժողկոմ Ասքանազ Մռավյանը։ Կոնֆերանսում հայկական կողմի պահանջները բնականաբար չէին կարող քննարկվել։ Այնուամենայնիվ, Ա. Մռավյանը և Ռուսաստանի ներկայացուցիչ Յակով Գանեցկին դրեցին միջնադարյան Հայաստանի մայրաքաղաք Անիի ավերակները վերադարձնելու, ինչպես նաև Կողբի աղահանքերը շահագործման վերցնելու հարցը։

4. Վերլուծե՛ք արցախյան հիմնախնդիրը 1921թ. և այսօր /գրավոր-բլոգային աշխատանք/.

Այլ ընթացք ու վախճան ունեցավ Լեռնային Ղարաբաղի ճակատագիրը։ Գարեգին Նժդեհը շարունակում էր պնդել Լեռնային Ղարաբաղի միացման պահանջի վրա՝ որպես իր պայքարը դադարեցնելու պայման։ Հայաստանի կառավարությունը 1921թ. հունիսի 12-ին ընդունեց որոշում և արեց հետևյալ հայտարարությունը. «Ադրբեջանի ԽՍՀ Հեղկոմի հռչակագրի և Հայաստանի ու Ադրբեջանի հանրապետությունների կառավարությունների միջև եղած համաձայնության հիման վրա հայտարարվում է, որ Լեռնային Ղարաբաղն այժմվանից կազմում է Հայկական ԽՍՀ անբաժան մասը»։ Լեռնային Ղարաբաղի արտակարգ կոմիսար նշանակվեց Ասքանազ Մռավյանը։ Սակայն Ադրբեջանն արգելակեց այդ որոշման կատարումը։ Լեռնային Ղարաբաղի հարցը փոխադրվեց Կովկասյան բյուրոյի պլենում, և նրա հուլիսի 4-ի նիստում որոշում ընդունվեց Լեռնային Ղարաբաղը Հայաստանի կազմի մեջ մտցնելու մասին։ Վերջապես ընդունվել էր արդարացի և օրինական որոշում Լեռնային Ղարաբաղի հարցի մասին, որի բնակչության 95 տոկոսը հայեր էին։ Շատ հանգիստ կարող եմ ասել, որ ներկայիս իրավիճակում էլ է նույն խնդիրը։ Կրկին տարածքային խնդիրներ կան և էլի Արցախի համար կռիվ է գնում։ Նաև կարող եմ ասել, որ ոչինչ չի փոխվել ՝ ինչպես առաջ Հայաստանի կարծիքը հաշվի չէին առնում, այնպես էլ հիմա չեն առնում։

Թեմա 8. Հայկական սփյուռքը 1920-45 թթ.
ա/ Հայկական սփյուռքի առաջացումը
բ/ Սփյուռքի հարաբերությունները Խորհրդային Հայաստանի հետ /բանավոր, էջ 72-76, նաև այլ աղբյուրներ/

Հայկական սփյուռքի առաջացումը

Նախ նշեմ մարդկանց արտագաղթը հայրենիքից լինում է հիմնականում մի քանի պատճառներով՝ կրոնական, տնտեսական, ռազմաքաղաքական և այլն։ Զանգվածային արտագաղթը պայմանավորված է ազգային գործոնով։ Այդպիսով 20դ․ սկզբին նմանօրինակ ընթացքը հանգեցրեց Հայկական սփյուռքի առաջացումը։

Հայկական սփյուռքի ձևավորումը

1915 թվականին կատարվեց ցեղասպանություն։ Դրա հետևանքով սպանվեց 1.5 մլն հայ,ովքեր ողջ մնացին արտագաղթեցին օտար երկրներ, կամ փոխեցին իրենց կրոնը։ Մոսկվայի պայմանագրով Թուրքիային անցան Սուրմալույին և Կարսի մարզը գավառները, իսկ Սևրի պայմանագիրը մեծ տերությունները թողեցին օդում կախված։ Հայ գաղթականները հաստատվեցին տարբեր երկրներում և սկիզբ դրվեց Հայկական սփյուռքը։

Սփյուռքի ազգային կուսակցություններ

Կազմակերպությունների կազմում նշանակալի էր հայ առաքելական եկեղեցու դերը։ 7դ․ Երուսաղեմում և 1461թ․ Ստամբուլում հիմնված հայ պատրիաքությունները ենթարկվում էին Մայր Աթոռ Ս․ Էջմիածնի կաթողիկոսությանը։ Սփյուռքում գործում էին հայ կաթոլիկ և ավետարանական եկեղեցիներ։ Կազմակերպություններն էին՝ ՀՀԴ, ՌԱԿ, ՍԴՀԿ և այլն։ Սփյուռքի բոլոր կազմակերպությունների նպատակն էր հարցի արդար լուծումը։

Հարաբերությունները Խորհրդային Հայաստանի և Սփյուռքի միջև

Սփյուռքի կենսունակության գրավականը նրա հարաբերություններն են Հայաստանի հետ։ Խորհրդային Հայաստանի քաղաքականությունը Սփյուռքի հանդեպ բացասաբար ազդեց։ 1921թ․ ստեղծվում է ՀՕԿ, որի նախագահն էր Հովհաննես Թումանյանը։ 1937թ․ լուծարվում է ՀՕԿ-ը։ Միակ սփյուռքահայ կազմակերպությունը որ գործեց Հայաստանում ՀԲԸՄ-ն էր, սակայն նրա գործունեությունը նույնպես ավարտվեց։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ շատ հայեր ԱՄՆ-ի, Ֆրանսիայի, Մեծ Բրիտանիայի բանակների շարքերում կռվեցին Գերմանիայի դեմ։ 1944թ․ Նացիստների կողմից գնդակահարված Միսակ Մանուշյանը պատերազմից հետո հռչակվեց Ֆրանսիայի Ազգային հերոս։ Այդ ժամանակ Սփյուռքը հանգանակություններ իրականացրեց հօգուտ հայ ժողովրդի։

Առաջադրանք.
1. Ի՞նչ գիտեք հայոց պատմության մեջ տեղի ունեցած արտագաղթի ու բռնագաղթի մասին: Թվարկե՛ք իրենց հայրենիքից մարդկանց հեռանալու պատճառներ:
2. Ե՞րբ և ի՞նչ դեպքերի հետևանքով առաջացավ Հայկական սփյուռքը

Պատրաստվե՛ք ներկայացնելու․
Թեմա 10․ Խորհրդային Հայաստանի հասարակական-քաղաքական կյանքը /էջ 113-117/

Ազգային-եկեղեցական ժողովը։

Հայկական հարցի վերաբացումը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո։

1945թ․ ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդում Մոլոտովը պնդում է, որ Կարսը և Արդահանը անցնեն Խորհրդային Միությանը, բայց ոչինչ չի ստացվում։ 1947թ․Նյու Յորքում Հայկական համաշխարհային կոնգրեսի անունից հուշագիր է ներկայացվում ԱՄՆ-ի կառավարությանը, որպեսզի ՄԱԿ-ի օրակարգ մտցվի հայկական հողային պահանջների հարցը։ Այդ ժամանակ Թուրքիան գտնվում էր մեծ տերությունների հետևում և Խորհրդային Միությունը չէր ցանկանում սրել հարաբերությունները Թուրքիայի հետ։ Եվ այդ հարցը մնում է օդում կախված։ 1965թ․ Սփյուռքի բոլոր համայնքներում նշվեց Մեծ եղեռնի 50-ամյա տարելիցը։ 1987թ․ Եվրոխորհրդարանը կոչ արեց Թուրքիան ճանաչել Հայոց ցեղասպանությունը։

Պատերազմի ընթացքում Ստալինը վերանայեց եկեղեցու նկատմամբ տարվող քաղաքականությունը, քանի որ պատերազմի ընթացքում Հայոց եկեղեցին օգնել է թե՛ հոգեպես, թե՛ ռազմական առումով։ Ստալինը և Գևորգ Չորեքչյանը Մոսկվայում հանդիպում են, և Գևորգ Չորեքչյանը ներկայացնում է հայկական հողերի վերադարձի, սփյուռքահայերի հայրենադարձության հարցերը և խնդրում է թույլատրել ազգային-եկեղեցական ժողով հրավիրել՝ կաթողիկոս ընտրելու համար։ 1945թ․ ժողովին մասնակցում էին ԽՍՀՄ-ի և աշխարհի 15 երկրներից ժամանած 111 պատգամավորներ։ Եվ Գևորգ Չորեքչյանը ընտրվեց Ամենայն հայոց կաթողիկոս։

Անհատի պաշտամունքի դատապարտումը։

1953թ․ մարտի 5-ին մահացավ Ստալինը։ Նրա մահվանից հետո ձերբակալվեց և գնդակահարվեց բռնություններ իրականացնող հիմնական պաշտոնյաներից մեկը՝ Բերիան։ Ստալինից հետո իշխանության համար կռիվ էր գնում և իշխանությունը անցնում է Նիկիտա Խրուշչովին։ Նրա ժամանակ վերանայվեցին շատ մարդկանց գործեր և նրանց ազատ արձակեցին, բռնադատվածներից շատերը արդարացվեցին հետմահու։ Այն ժամանակ աշխուժացավ հանրապետության հասարակական-քաղաքական կյանքը, բայց երկրի տնտեսական վիճակը չփոխվեց։

Թեմա 11․ Վերակառուցման քաղաքականությունը և Արցախյան շարժումը /էջ 119-127/
ա/ Վերակառուցումը և Ղարաբաղյան շարժումը
բ/ Ազատագրական շարժման վերելքը /բանավոր, դասագիրք, նաև այլ աղբյուրներ/․

Առաջադրանք.
1․ 1960-ական թթ. բնութագրվում են որպես ազգային զարթոնքի շրջան։
Ի՞նչ փաստերով կարղ եք հիմնավորել այդ բնութագիրը։ Ի՞նչ կարևոր հարցեր
բարձրացվեցին ազգային կյանքի աշխուժացման ընթացքում։

Ազգային զարթոնքը իր մեծ դերն ունեցավ։ Այդ ժամանակ հայ ժողովուրդը ցանկանում էր, որ իր իրավունքները պահվեն, Թուրքիան ընդունի Հայոց ցեղասպանությունը։ Եվ կառավարությունը նախաձեռնում է ու այդ ժամանակ՝ 1967թ․ բացվում է եղեռնի զոհերին նվիրված հուշակոթողը։ Մեկ տարի անց Սարդարապատի 50-ամյակի առթիվ բացվում է հուշահամալիր։

2․ Ձեր կարծիքով՝ ի՞նչ է այլախոհությունը: Ե՞րբ է սկզբնավորվել այլախոհական շարժումը Հայաստանում:  Նշե՛ք ձեզ հայտնի այլախոհներին: Ըստ ձեզ՝ ո՞վ կարող է
դառնալ այլախոհ:

Այլախոհական շարժումը Հայաստանում սկզբնավորվել է 1962-1963թթ․, որին անվանել են՝ Հայ երիտասարդական միություն։ Հայտնի այլախոհ էր Պ․ Հայրիկյանը։

3․ Ներկայացրե՛ք վերակառուցման քաղաքականության վերափոխումները և հետևանքները